 Bu Sayı
 Editör'den
Güncel
 Sendikamız
ile Öz İplik-İş Sendikası arasındaki toplu sözleşme görüşmeleri başladı
Ekonomi
Narin:
Tekstilin ihracat potansiyeli değerlendirilemiyor
İhracat
düşüşte, ithalat yükseliyor
Söyleşi
Paker:
Rusya, tekstil için çok önemli
Firma
Tekerekoğlu'dan büyümenin formülleri
Hukuk
İŞYERİNİN
DEVRİ HALİNDE HİZMET SÖZLEŞMESİNİN FESHİ
|
Ekonomi
Geçen yılki
tablo tersine mi döndü?
İhracat düşüşte, ithalat yükseliyor
Önce kasım 2000, ardından da Şubat 2001 krizleri patlak
verince "kur çıpası" esasına dayanan ekonomi program rafa kaldırılmış, sonuçta
kurlarda yüzde 100'ü aşan artışlar gerçekleşmişti. Bu da ihracatta önemli bir
sıçramaya neden olmuştu.
Nihayette ihracatın, bir önceki yılın aynı ayına göre geçen yıl tüm aylarda
artış göstermesi sürpriz olmamıştı. Ancak bu yıl durum farklı.
Bu yıl ihracat, gerek geçen yılın aynı ayına göre, gerekse de bir önceki aya
göre oldukça haraketli bir trend izliyor. Aslında İhracattaki temponun giderek
düştüğü dikkat çekiyor.
İşte zigzag tablosu
İhracat bu yıl geçen yılın aynı ayma göre ocakta yüzde 9.3 oranında arttı,
şubatta yüzde 7 azaldı. Mart ve nisan aylarında sağlanan yüzde 8.6'hk ve yüzde
4.7'lik artışın ardından ihracat geçen yılın aynı ayına göre nisanda yüzde 0.3
oranında geriledi. Haziranda İse yüzde 2'lik artış gerçekleşti.
İhracatta, bir önceki aya göre de inisli-çıkışlı bir tempo görüldü. Bir önceki
aya göre ocakta yüzde 4.2, şubatta yüzde 4.3 oranında gerileyen ihracat, martta
yüzde 18.2 oranında arttı, nisanda yüzde 0.9 oranında azaldı. Mayısta bir önceki
aya göre yüzde 5-1 artan ihracat, haziranda mayısa göre yüzde 9.2 oranında
geriledi.
Lokomotif sektörlerde durum
TEKSTİL: Bu yıl haziran ayındaki ihracatın yine büyük bölümü konfeksiyon ve
tekstil sektörlerinden kaynaklandı. Hazirandaki toplam 2.6 milyar dolarlık
ihracatın yüzde 24.4'ü konfeksiyon, yüzde 7.8'i tekstil sektöründen
gerçekleştirildi. Konfeksiyonda ihracat, geçen yılın aynı ayına göre bu yıl ocak
ve şubatta gerilerken, son dört ayda sürekli artış gösterdi. Tekstilde ise
ihracat, geçen yılın aynı ayına göre bu yıl sürekli azaldı.
DEMİR-ÇELİK: İhracatın önemli kalemlerinden demir-çelikte ihracat geçen yılın
aynı ayına göre bu yıl iik dört ayda sürekli arttı. Ancak, bu eğilim mayıs ve
haziranda tersine döndü ve söz-konusu aylardaki demir-çelik ihracatı, geçen
yılın aynı ayına göre sırasıyla yüzde 7.7 ve yüzde 17 oranında geriledi. Geçen
ydın aynı ayına göre bu yıl, demirdışı metaller, deri ve gıda ihracatın sürekli
azaldığı sektörler oldu.
OTOMOTİV: Buna karşılık, geçen yüdan bu yana büyük aşama kaydedilen otomotiv
sektöründeki İhracat artışı Özellikle son iki ayda hızlandı. Geçen yılın aynı
ayına göre bu yıl otomotiv sektörünün ihracatı ocakta yüzde 11.7 arttı, şubatta
yüzde 3.9 oranında azaldı. Sektörün ihracatında geçen yılın aynı ayına göre
artış martta yüzde 16.8, nisanda yüzde 3.4, mayısta yüzde 12.3, haziranda da
yüzde 32.2 oldu.
ithalat tırmanışta
Geçen yıl ithalatta kurlardaki artışın ardından hızlı bir düşüş gerçekleşmişti.
Bir önceki yılın aynı ayına göre ithalat geçen yıl ocak hariç, diğer ayların
tümünde, hem de Önemli sayılabilecek düzeyde geriledi. Bu eğilim, bu yılın ilk
iki ayında da sürdü ve İthalat geçen yılın aynı ayına göre ocakta yüzde 23,
şubatta yüzde 21.7 oranında azaldı. Mart ayıyla birlikte ithalat tırmanışa
geçti. Geçen yılın aynı ayına göre İthalat martta yüzde 11.1, nisanda yüzde
32.3, mayısta yüzde 16.6, haziranda yüzde 12.2 oranında artış gösterdi.
İthalat, geçen yılın aynı ayına göre ağaç ve ağaç ürünleri ve elektrikli makine
cihazlarda son üç aydır, demirdışı metaller, gıda, kağıt, kimya, konfeksiyon,
lastik-plastik sektörleriyle toprağa dayalı sanayide son dört aydır, tekstilde
son beş aydır, deri sektöründe de bu yılın ilk altı ayında sürekli artıyor.
İthalattaki artış eğilimini, bir önceki aya göre yapılan kıyaslama da
gösteriyor. Bu yıl bir önceki aya göre ithalat ocakta yüzde 5.5, şubatta yüzde
10.3 oranında azaldı. Mart ayında şubata göre yüzde 22.8, nisanda marta göre
yüzde 16.3, mayısta nisana göre yüzde 3-2 oranında daha fazla İthalat yapıldı.
Haziran ayı ithalatı ise mayısa göre yüzde 10.8 oranında azaldı.
Bu yılın İlk altı ayındaki toplam ithalatın yaklaşık beşte bîri, petrol ve
doğal-gaz başta olmak üzere, madencilik sektöründe gerçekleştirildi. Altı aylık
ithalatta makine-cihaz sektörünün payı yüzde 16.4, kimya sektörünün payı yüzde
12.4, elektrikli makine-cihazların payı yüzde 8.8, tekstilin payı da yüzde 7.4
oldu. Toplam İthalatın yaklaşık üçte ikisi bu beş sektörden gerçekleştirildi.
Tekstil sektörünün toplam ithalattaki payı dikkat çekti. Bu sektörün, toplam
ithalatta geçen yılın ocak-haziran döneminde yüzde 5.7 olan payı, bu yılın aynı
döneminde yüzde 7.4'e yükseldi. Tekstil sektöründeki altı aylık ithalat geçen
yılın aynı dönemine göre yüzde 35.4 oranında arttı,
Tekstil dışında, geçen yılın ocak-haziran dönemine göre bu yılın aynı döneminde
deri yüzde 42.3'le, gıda yüzde 31.3'le, tarım-hayvancılık yüzde 29-9'la,
lastik-plastik de yüzde 23.6'yla ithalatın önemli ölçüde arttığı sektörler oldu.
|
Ödemeler Dengesi (Milyon USD)
|
|
CARİ İŞLEMLER |
1999 |
2000 |
2001 |
2002/6 |
|
İhracat (FOB) |
29.326 |
31.214 |
35.104 |
18.322 |
|
İhracat |
26.588 |
27.324 |
31.186 |
15.872 |
|
Bavul Ticareti |
2.255 |
2.944 |
3.039 |
1.852 |
|
Transit Ticaret |
483
|
946
|
879 |
598 |
|
İthalat (FOB) |
-39.773 |
-53.555 |
-39.879 |
-20.754 |
|
İthalat (CİF) |
-40.692 |
-53.983 |
-40.507 |
-20.903 |
|
Altın ithalatı |
-1.079 |
-1.900 |
-971 |
-560 |
|
Transit Ticaret |
-442 |
-911 |
-832 |
-581 |
|
Navlun ve Sigorta |
2.440 |
3.239 |
2.431 |
1.290 |
|
Dışticaret Dengesi |
-10.447 |
-22.341 |
-4.775 |
-2.432 |
|
Diğer Mal ve Hizmet Gelirleri |
18.748 |
22.320 |
17.935 |
6.480 |
|
Turizm Gelirleri |
5.203 |
7.636 |
8.090 |
2.981 |
|
Faiz Gelirleri |
2.350 |
2.836 |
2.753 |
1.311 |
|
Diğer Gelirler |
11.195 |
11.848 |
7.092 |
2.188 |
|
Diğer Mal ve Hizmet Giderleri |
-14.840 |
-14.969 |
-13.824 |
-6.295 |
|
Turizm Giderleri |
-1.471 |
-1.711 |
-1.738 |
-954 |
|
Faiz Giderleri |
-5.450 |
-6.299 |
-7.133 |
-3.169 |
|
Diğer Giderler |
-7.919 |
-6.959 |
-4.953 |
-2.172 |
|
Toplam Mal ve Hizmetler |
-6.539 |
-14.990 |
-664 |
-2.247 |
|
Karşılıksız Transfer Girişleri (özel) |
4.813 |
5.011 |
3.771 |
1.390 |
|
İşçi Gelirleri |
4.529 |
4.560 |
2.784 |
982 |
|
Diğer Gelirler |
284 |
451 |
987 |
408
|
|
Karşılıksız Transfer Girişleri (Resmi net) |
362 |
214 |
207 |
208 |
|
İşçi Gelirleri |
47 |
43 |
51
|
27 |
|
Diğer Gelirler |
315 |
171 |
156 |
181 |
|
Cari işlemler Dengesi |
-1.364 |
-9.765 |
3.314 |
-649 |
|
