 Bu Sayı
 Editörden
Güncel
 NARİN:
Maliyenin bütün ağırlığı milletin üstünde
Ferizli
Halit Narin İlköğretim Okul açılışı ve Bolluca'da sevinç
Ashaboğlu, Eurocoton Başkan Vekili oldu
Turizm
Tekstil, turizmin de motoru
Firma
Karsu, Amerika'da şirket kurdu
Değerlendirme
Vergide
yeni dönem
Çalışma Hayatı
Çalışma hayatımızda esneklik ihtiyacı
Analiz
İşsizlik ve Çalışma Yasaları
Marka
MARKA
nasıl alınır, nasıl korunur?
|
Marka
MARKA: Nasıl alınır, nasıl korunur?
Avukat Bilal Çetin
bilalcetin@posmatik.com
Marka , bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya
hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adlan dahil, özellikle
sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi ve ambalajlan gibi
çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla
yaymla-nabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir. Markalar Hakkındaki
Kanun Hükmünde Kararnamede tanımı bu şekilde yapılan marka bir isletmenin veya
bir ürünün tapusu olarak nitelendirilebilir. Çağımızda artık markanın ne kadar
önemli olduğunu anlatmaya gerek yoktur. Pek çok insan bir ürünü veya bir hizmeti
talep ederken 'marka'yı esas almaktadır.
Markalar 4 ana gruba ayrılmaktadır.
Ticari Marka, "bir firmanın üretimini veya ticaretini yaptığı malların,
diğer firmanın mallarından ayırt etmeye yarayan marka türü" olarak tanımlanıyor.
Hizmet Markası, "Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin
hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir."
Ortak Marka, "üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan bir
grup tarafından kullanılmak üzere, grubu oluşturan işletmelerin mal veya
hizmetlerini diğer İşletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan
İşaret" olarak tanımlanıyor.
Garanti Markası, "marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı
olan bir işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılmamak koşuluyla, marka
sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak
özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini, ve kalitesini garanti
etmeye yarayan işarettir"
Neler marka olamaz?
Her şey marka olarak tescil ettirilemez. Marka olarak tescil ettirilemeyecek
şeyler, Markalar Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamede tek tek sayılmıştır:
• "Bir işletmeye ait mal veya hizmetleri diğer işletmelerinkinden ayırt edici
özelliği bulunmayan, çizimle görüntülenemeyen veya benzer biçimde ifade
edilemeyen, baskı yoluyla yayınlanamayan işaretler,
• Ayni veya ayni türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya
daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ayni veya ayırt
edilemeyecek kadar ayni olan markalar,
• Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi
kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren
veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret
ve adlandırmaları tek basma İçeren markalar,
• Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde
etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren
şekli içeren İşaretler,
• Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi
konularda halkı yanıltacak markalar,
• Yetkili makamlardan kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris
Sözleşmesi'nin 2'incİ mükerrer 6'ncı maddesine göre reddedilecek markalar,
• Paris Sözleşmesi'nin 2'inci mükerrer 6'ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak
kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve
ilgili mercilerin tescil izni vermediği diğer armalar, amblemler veya nişanlan
içeren markalar,
• Sahibi tarafından İzin verilmeyen Paris Sözleşmesi'nin l'inci mükerrer 6'nci
maddesine göre tanınmış markalar,
• Dinî değerleri ve sembolleri içeren markalar,
• Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar, redde neden olabilecek
işaretler ve markalar."
Marka tescili
Markaların tescili Türk Patent Enstitüsü tarafından yapılmaktadır. Marka
başvurusu için gerekli belgeler:
• "Başvuru formuna ekli dilekçe,
• En az 5x5 cm. en çok 8x8 cm. 20 adet marka örneği,
• Marka başvuru harç ve ücretinin ödendiğini gösteren makbuzu,
• Marka tescil harç ve ücretinin ödendiğini gösteren makbuz, •
Faaliyet belgesi,
• Vekaletname'dir
Markanın tescili için Türk Patent Enstitüsü'ne müracaatın ardından markaya
itirazın olup olmadığına dair bir İlan yapılır. Markaya herhangi bir itiraz
olmaması durumunda , tescil işlemleri ortalama 13-15 ay içinde tamamlanmaktadır.
Türk Patent Enstitüsü'nce araştırma ve İnceleme ortalama 6-7 ay kadardır.
Tesciline mani durum yoksa marka bülteninde ilan edilir. Marka Bülteni'nde
kanuni ilan süresi 3 aydır. Diğer marka sahiplerinin bilgilenmesi, benzer marka
sahiplerinin itiraz haklarını kullanması İlan süresi içinde yapılır. İtiraz eden
olmadığı takdirde tescil aşamasına geçilir. İtiraz eden olmaması halinde, evrak
ve harç noksanları tamamlanır, ortalama 2-3 ay içinde "Marka Tescil Belgesi"
alınır.
Markanızı nasıl korursunuz?
Markanın tescil kapsamına giren ayni veya benzeri mal veya hizmetlerle ilgili
olarak tescilli markanın benzerlerini ve karıştırılma İhtimali olan herhangi bir
İşaretİn tescilli markanın itibanndan dolayı haksiz avantaj elde edecek veya
tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir
işaretin izinsiz kullanılması önlenir.
Tescilli bir marka başkasına devir edilebilir, miras yolu ile intikal edebilir,
kullanma hakki lisans konusu olabilir, rehin ve teminat olarak gösterilebilir.
Markalar Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararname hangi hususlarını markaya tecavüz
anlamını taşıdığını tek tek saymıştır. Bu durumların ortaya çıkması halinde
tescilli markanın sahibi yargıya müracaat ederek haklarının korunmasını talep
edebilir.
Markaya tecavüz anlamını taşıyan konular
a) Markanın tescil kapsamına giren ayni veya benzeri mal veya hizmetlerle ilgili
olarak, tescilli markayı, benzerini ve halk üzerinde tescilli marka ile
karıştırılma İhtimali olan herhangi bir işaretin tescilli markanın itibarından
dolayı haksız avantaj elde edecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterine
zarar verecek nitelikteki herhangi bir işaretin izinsiz olarak mal veya ambalajı
üzerine konulması, işareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla
stoklanması, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaretin altında
hizmetlerin sunulması veya sağlanması, işareti taşıyan malın İthali veya İhracı,
işaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarda kullanılması,
b) İzinsiz olarak markanın veya benzerinin taklit edilmesi,
c) Bilindiği veya bilinmesi gerektiği halde markayı taşıyan
ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak veya
bu amaçlar İçin İthal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak,
d) Sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş haklan izinsiz genişletmek veya bu
hakları üçüncü kişilere devir etmek,
e) Yukarıda yazılı eylemlere katılmak veya yardımcı olmak veya bunları teşvik
etmek veya hangi şekil ve koşulda olursa olsun bu eylemlerin yapılmasını
kolaylaştırmak,
f) Kendisinde bulunan ve başkası adına tescilli bu markayı veya ayırt
edilmeyecek derecede benzerini taşıyan ürünün veya ticaret alanına çıkarılan
malın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını belirtmekten kaçınmak, marka
hakkına tecavüz sayılan hallerdir.
Marka sahibinin hakları
Markalar Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameye göre tescilli markayı izinsiz
kullananlar hakkında marka sahibi, Cumhuriyet Savcılığı'na şikayette bulunarak,
"1-4 yıl arasında hapis cezası verilmesini, 300 milyon lira ile 1 milyar lira
arasında para cezası verilmesini, 1 yıldan az olmak üzere işyerinin kapatılması
ve aynı süre ile ticaretten men edilmesini, üretim araçlarına ve mallarına el
koyulmasını" isteme hakkına sahiptir.
Marka sahibinin uğradığı zarar, sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca marka
hakkına tecavüz dolayısıyla yoksun kılınan kazancı da kapsar. Yoksun kalınan
kazancın hesaplanmasında özellikle markanın ekonomik önemi, marka hakkına
tecavüz edildiği anda geçerlilik süresi ve tecavüz sırasında markaya ilişkin
lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler göz önünde tutulur. Marka sahibinin
izni olmaksızın, marka taklit edilerek üretilen ürünü üreten, satan, dağıtan
veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkaran veya bu amaçlar için ithal eden
veya ticari amaçla elde bulunduran kişi, hukuka aykırılığı gidermek ve sebep
olduğu zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Marka, çağımızın sanayi ve ticaretinde önemli bir meta haline gelmiştir.
Sanayicimiz, esnafımız ve tüccarımız ürünlerine marka almalı ve markasını
korumak için sonuna kadar da mücadele etmelidir.
|
