Bu Sayı

Editörden

 Güncel

  Uzakdoğu, yerli sanayii tehdit etmeyi sürdürüyor

  Başkan Narin dikkat çekti

 Seminer

  Kayıtdışı Ekonomi TBMM'ye götürülüyor

  Necmettin ÖZTEMİR: Siyasi irade maalesef kayıtsız görünüyor

 Gündem

  Coats altınları sahiplerini buldu

 Ayın Konusu

  Dr. Binhan OĞUZ BİRKAN: Sektördeki Uzakdoğu menşeli haksız ithalat engellenmeli

  İthalatta kara tablo

 Firma

  Atlas Halı yarasını sardı

 Hukuk

  Prof.Dr.Tankut Centel: AYRI SÜTUN AÇILMIŞ BORDROLARDA ÜCRETİN ÖDENDİĞİNİN İSBATI
(Karar İncelemesi)

Ayın Konusu

Sektördeki Uzakdoğu menşeli haksız ithalat engellenmeli

Dr. Binhan OĞUZ BİRKAN

Uzakdoğu'nun dampingli fiyatları üretici firmalara rekabet şansı tanımamaktadır
Ekonomik büyümede "serbest ticaret" şüphesiz hükümetimizin, bürokrasimizin olduğu kadar sanayicilerimizin de inandığı bir temel ilke. Serbest ticaret istihdama hizmet ettiği, Türk ürünlerine yeni pazarlar açtığı müddetçe ekonomik büyümenin önemli bir aracı olmaya devam edecektir. Ancak, global ekonomi şartlarındaki değişimler ve ithalattaki büyük sıçramaların zaman, zaman sanayiler üzerinde onarılmaz tahribatlara yol açtığını da hatırlamak gerekir. Bugün Türk tekstil ve konfeksiyon sektörü işte bu dramatik durumdadır.
Uzakdoğu ülkeleri kaynaklı, devlet teşvikleri ile dampingli fiyatlara dayanan tekstil ve konfeksiyon ithalatı ülkemizde kapasitelerin atıl kalmasına ve Türk piyasasının ithal malların istilasına uğramasına sebep olmaktadır.

Ülkemizin İçinde bulunduğu olağanüstü kriz ortamında Önemli yaralar alan yerli üretim ve İstihdamda ki kayıplar Uzakdoğu menşeli ürünlerin istilası ile giderek artmaktadır. Türkiye İhracatının %40'ına yakın kısmım gerçekleştiren tekstil ve konfeksiyonda firma kapanmaları, işten çıkarmalar hızlanmıştır. Uzakdoğu kökenli ithalattaki dampingli düşük fiyatlar üretici firmaların kayıt içinde rekabet etmelerine adeta olanak tanımaz hale gelmiştir.

Aşağıdaki veriler fiyatlardaki anormalliğin kanıtı sadece birkaç örnektir.
5208 pamuklu mensucat (en az %85 pamuk) ürünlerinde AB'den yapılan ithalatta birim fiyatları ortalama 2,38 US$/m2 olurken Çin'den İthalatta 0,83$, Pakistan'dan 0,42 $'dır.
5210 pamuklu mensucat (%85'ten az pamuk/sentetik/suni) ürünlerinde AB'den yapılan ithalatta birim fiyatları ortalama 2,66 US$/m2 olurken Çin'den ithalatta 0,53$, Pakistan'dan 0,38 $'dır.

Haksız ithalat tekstilden sonra hızla konfeksiyonu da kemirmeye başladı
İlk Önceleri iplikten başlayan bu haksız ithalat rekabeti bugün hazır giyim sektörümüzü de tehdit eder konuma gelmiştir.
Örme konfeksiyon ithalatı da (kazaklar, süveterler) Çin 2001'de payını %4,6'lara çıkartmıştır ve 1999'da 12,86 $ olan birim fiyatı, 2001'de 8,6l'e düşmüştür.
Dokuma konfeksiyonda örneğin kategori 6212'de Çin'den yapılan ithalat bu kalemde yapılan toplam ithalatın %4,6'sını (2001), oluşturmakta ve AB'den yapılan ithalatta ortalama birim fiyatları 13,20 $/kg iken Çin'den 0,96 olmaktadır.

Uzun ve yoğun çabalar gerektiren anti-damping tedbirleri ithalat seline set çekemiyor
Sektörün her dalını saran bu akına karşı uygulanmaya çalışılan ve son derece uzun ve yoğun çabalar gerektiren anti-damping ve gözetim tedbirleri yetersiz kalmaktadır. Söz konusu tedbirlerin haksız ithalatı engeli ey emediği, milyonlarca vatandaşımızın işsiz kalmasına sebep olmaya, devletimizin milyarlarca USD'lık vergi kayıplarına (Gümrük vergisi, KDV, KKDF vb.) sebebiyet vermeye devam ettiği ve milli ekonomimizi önemli bir çöküşe uğrattığı görülmektedir.

Aşağıdaki veriler haksız ithalatın dizginlenemeyen artışının kanıtlarından bazı örneklerdir :
5208 pamuklu mensucat (en az %85 pamuk) ürünlerinde 2000 yılında Pakistan'dan yapılan ithalat %83,3, Endonezya'dan yapılan ithalat %243,7 artış göstermiştir.
5801 dokunmuş kadife, Malezya'dan ithalat artışı %2439,2 olmuştur.
Örme kumaşta G. Kore'den yapılan ithalat 2000'de %152,7 artış göstermiştir.

ABD'nin bazı demir-çelik ürünlerinde "korunma" tedbirlerini uygulamaya koymuş olması Türkiye için kaçırılmaz bir fırsat.
Benzer durumlarda, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ani ve çok yüksek orandaki İthalat artışlarının en rekabetçi sektörlerde dahi tahribat yapacağını kabul etmekte ve bu sanayilerin toparlanması için ülkelerin geçici korunma tedbirler almasına izin vermektedir.

GATT 94'ün XIX. maddesi "üye ülkelere bir yerli sanayi dalına ciddi zarar veren beklenmedik ithalat artışlarına karşı korunma tedbirleri alma İmkanı tanımaktadır". Yapılan tüm incelemeler Türkiye tarafından gözetime tabi tekstil ürünleri, konfeksiyon ürünleri, denim, kadife ve diğer pamuklu kumaşlar İçin bu uygulamaya geçmenin ülkemiz için haklı bir yöntem olacağına İşaret etmektedir.
Dünyanın en liberal ekonomisine sahip ABD bazı demir-çelik ürünleri için 20 Mart 2002 tarihinde 3 yıllığına %30 düzeyine ulaşan oranlarda gümrük tarifesi uygulamasına geçmiştir. Almanya, İngiltere başbakanları, Fransa Devlet Baş-kanı'mn ABD'nin bu korumacı tutumuna gösterdiği şiddetli protestoya karşı ABD, DTÖ'nün "korunma" (Safeguard) kuralını uyguladığını açıklamıştır.
Aynı kuralın, AB tarafından 27 Mart 2002 tarihinde 6 ay için ek gümrük vergisi yoluyla yürürlüğe girmiş olması Türkiye'nin aynı önlemleri tekstil ve konfeksiyon da uygulaması için artık önünde hiçbir engel tanımayacağını açıkça göstermektedir.

Bazı ürünlerde Uzakdoğulu ülkelerin pazar paylarını %75'lere çıkarmış olmaları ekonomik çıkarlarımızla ciddi çelişki yaratmaktadır.
Bu kural, o kalemdeki toplam ithalatın %3'ünü aşmayan ülkeler ve serbest ticaret anlaşması partnerleri dışındakilere uygulanabilmektedir; tekstil ve konfeksiyon ithalatımızda ise Çin gibi ülkelerin bazı kalemlerin ithalatında payının %75'lere ulaştığı göz Önüne alınırsa hiçbir ülkenin Türkiye aleyhine protesto yapma hakkının bile doğmayacağı söylenebilir.

5210 pamuklu mensucat (%85'ten az pamuk/sentetik/suni) ürünlerinde Çin'den yapılan ithalat bu kalemde yapılan toplam ithalatın %50,6'smı, 5801 dokunmuş kadifede yine Çin'den ithalat bu kalemde toplam ithalatın %40,8'ini oluşturmaktadır.
Türkiye pazarında haksız ithalat yolu ile büyük pazar payına ulaşan Çin benzeri ülkelere karşı gümrük vergisi oranlarımızı geçici bir süre için (3 yıl) DTÖ'nün uygun gördüğü en üst oranlara yükseltmemiz ve/veya bu ülkelerin Türk mallan için uyguladığı oranlarda belirlememiz milli ekonomik çıkarlarımız açısından son derece acil ve önemlidir.

Trafik sapmasına karşı üretici belgesi istenmesi zaruret haline gelmiştir
Ayrıca daha vahimi, konulmuş gözetim tedbirleri, kota ve anti-damping uygulamalarına rağmen, Uzakdoğulu ürünler İtalya, İspanya, Hollanda gibi AB ülkeleri satıcıları sayesinde trafik sapması ile yine emsal pazar fiyatlarının çok altında ülkemize haksız ve denetimsiz bir şekilde girmeye devam etmektedirler.
Bu trafik sapmasını önlemek amacı ile damping soruşturmasına, gözetime, kotaya ve antidampîng vergisine tabi tüm tekstil ve konfeksiyon ürünlerin İthalatı sırasında ithalatçı firmadan orijinal üretici beyanının istenmesinin (ATR ve EUR belgeli ithalatlar dahil) zorunlu hale getirilmesi de ivedi bir çözüm gibi görünmektedir.
Yüksek miktardaki söz konusu ithalatın AB'de Serbest Dolaşım Belgesi (ATR) alabilmesi ve menşe kazanarak ülkemize girebilmesi bu belgelerin hukuki geçerliliğinde tereddüde yol açmaktadır.
Sektördeki Uzakdoğu menşeli ithalat engellenmeli aksi takdirde, Uzakdoğu'dan kalkan milyonlarca metre kumaş, kilolarca konfeksiyon ürünü yüklü her gemi haksız İthalatı hızlandırıp, İşletmelerimizin birer birer kapanmasına neden olacaktır.