ABANT TOPLANTISI
"İş güvencesi ve istihdam"
Yrd. Doc. Dr. Oğul ZENGİNGÖNÜL
Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Çalışma
Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü
"İş güvencesi düzenlemelerinin, gerek OECD gerekse Latin
Amerika ülkelerinin istihdam ve işçi devri oranları, dolayısıyla işgücü
piyasasının verimliliği üzerinde önemli ölçüde olumsuz etkileri vardır.
İş güvencesi düzenlemelerinin özellikle genç ve deneyimsiz
işgücünün istihdam oranını düşürdüğü ve bu kesimin bu tür düzenlemelerin olumsuz
etkilerini ağırlıkla göğüslediği bir gerçektir. Katı iş güvencesi
düzenlemelerinin, yaş grupları arasındaki gelir adaletsizliğini körükleme
olasılığı da büyüktür.
İş güvencesi, işten çıkışların oranını azaltsa da, işten
çıkan bir işgücünün yeni iş bulma olasılığını da azaltmaktadır. Bu durumda, iş
güvencesi ile korunan işgücü yoğun iş güvencesi düzenlemelerinin korunması için
gayretini artıracak, işyerinde huzursuzluğu artabilecek ve güvensizliğin
hissedildiği bir ortamda işine devam etmek zorunda kalabilecektir.
Katı iş güvencesi düzenlemelerinin, işçilerin gelir
güvenliğini sağlama yolunda verimsiz ve adaletsizliği artırıcı etkileri
görülmektedir. Verimsizdir; çünkü, işgücüne olan talebi düşürmektedir.
Adaletsizliği artırıcıdır; çünkü, bazı işçiler bu uygulamalardan yararlanırken,
birçoğu bu uygulamadan zarar görmektedir. Katı iş güvencesi düzenlemelerinin
adaletsizlik üzerindeki etkisi birkaç boyutludur:
1. Birinci boyutu, genç kadın ve vasıfsız işgücünün istihdam
beklentilerini düşürmektedir.
2. İkinci olarak, işgücü piyasasını, güvenli işe sahip işçiler ve yeni bir işe
sahip olma beklentisi çok az olan işçiler olmak üzere ikiye böler ve ayrımcılık
yaratır.
3. Nihayet, adaletsizliği artırır çünkü; birçok akademik araştırmanın da işaret
ettiği somut sonuçlara göre, kayıtdışı sektörün hacmini artırır.
Bu verilerin ışığında, iş güvencesi düzenlemelerinin, gelir
adaleti sağlayan daha verimli mekanizmalarla değiştirilmesi gereğini savunmak
rasyonel gözükmektedir. Ancak, işten çıkarmanın maliyetini düşürücü bu tür
politikaları hayata geçirmek birçok ülke için çok zordur. Bu tür katı iş
güvencesi düzenlemelerinin üzerinde ısrar edilmesi, politik güce sahip sosyal
grupların gelirlerinin güvence altına alınması talebi ile açıklanabilir.
İş güvencesi, işten çıkışların oranını azaltsa da, işten
çıkan bir işgücünün yeni iş bulma olasılığını da azaltmaktadır. Bu durumda, iş
güvencesi ile korunan işgücü yoğun iş güvencesi düzenlemelerinin korunması için
gayretini artıracak, işyerinde huzursuzluğu artabilecek ve güvensizliğin
hissedildiği bir ortamda işine devam etmek zorunda kalabilecektir." |
Bu Sayı