Bu Sayı

Editör'den

Güncel

  NARİN: Kimse Çin'in boyunduruğuna girmez

  Sendikamız Başkanı Narin 3 bin dolarlık milli geliri tartışmaya açtı

  Cumhuriyetimizin 80. Yılı için iki poster

 Gündem

  Dahilde işleme izin belgeleri artık ön izinle alınacak

  Tekstilde KDV indirimi için formül aranıyor

  İstanbul ve Ankara'ya moda enstitüsü

  Yeni işçi alana "ucuz" enerji

  Karsu Tekstil, kalite yönetim sistemi ISO 9001: 2000 standardı geçiş çalışmalarını başarıyla tamamladı

  Asgari ücret 303 milyon lira

 Panel

  Çin dengeleri değiştirecek

Görüş

  OĞUZ: TÜRKİYE, AB'NİN ÜYESİ Mİ? YENİ KOMŞUSU MU

  Tarakçıoğlu: Çin için AB'ye baskı yapalım

 Ayın Konusu

  2003 yılı toparlanma yılı oldu

  Oran:Türk hazır giyim sanayiinin 2003 yılı değerlendirmesi ve gelecek için öngörüler

  Kumbaracı: 2004 yılına bakış

 Çalışma Hayatı

  Dr. Engin ÜNSAL: 2003 yılı endüstriyel ilişkilerinin değerlendirilmesi ve kayıtdışı
ekonomi sorunu

 Hukuk

  EMEKLİLİK VE İHBAR TAZMİNATI

 ENGLISH

  Summaries in English

Gündem

Dahilde işleme izin belgeleri artık ön izinle alınacak

İhracatta en önemli teşviklerden biri durumunda bulunan ve imalatçı ihracatçıların uluslararası piyasa fiyatlarından hammadde ve girdi sağlamasını düzenleyen dahilde işleme rejiminin, yurtiçi üreticilerin aleyhine işlemesini önlemek amacıyla, dahilde işleme izin belgelerinin (DİİB) düzenlenmesinde "ön izin" uygulaması başlatıldı.

Edinilen bilgiye göre, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nda (DTM), tekstil ve konfeksiyon sektörünün sorunlarının görüşüldüğü toplantıda, tekstil ve pamuk ipliği üreticilerinin şikayeti üzerine, DİİB düzenlenmesi aşamasında ön izin uygulamasına geçilmesine karar verildi. Uygulama uyarınca, imalatçı, ihracatçı ve imalatçı ihracatçılar, bundan sonra, izin belgesi almak için önce ilgili ihracatçı birliğinden ön izin alacak, ondan sonra DTM'ye gelecek. İhracatçı birlikleri, ön izin için başvuruda, firmanın SSK prim borcunun olup olmadığına, SSK'lı işçi çalıştırıp çalıştırmadığına, firmanın hakikaten bu sektörde olup olmadığına, ithal ettiği ürünü kendi üretiminde kullanıp kullanmayacağına bakacak. Böylece, ihraç edilecek üründe kullanılmak üzere DİİB kapsamında gümrük vergisi ödenmeden ithal edilen ürünün, yerli firmalarla haksız rekabet yaratacak şekilde yurtiçi piyasada satılması önlenmiş olacak. Aynca, kayıtlı işçi çalıştırıp çalıştırmadığına bakılarak sektördeki kayıtdışılık da önlenmeye çalışılacak. Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, uygulamayı değerlendirirken, "doğru belgelerin, teşviklerin doğru kişilere verilmesini ve ihracatın da garanti altına alınmasını" hedeflediklerini söyledi. Tüzmen, "Gerçekten üretici, ihracatçı olana bu belge verilmeli, ihracat için kullanılmalı" diye konuştu.

DTM verilerine göre, uygulamanın başladığı 1996'dan 2002 yılı sonuna kadar, 6 bin 683 firma için toplam 26 bin 704 DİİB düzenlendi. Bu belgeler kapsamında 97 milyar 1884 milyon dolarlık ihracat, bu ihracatı gerçekleştirmek için de 56 milyar 495.3 milyon dolarlık ithalat öngörüldü. Bu dönemde düzenlenen 26 bin 704 belgeden yüzde 69.90'ı, 18 bin 586'sı kapatıldı. Kapatılan belgelerde 66 milyar 47.8 milyon dolarlık ihracat öngörülmesine karşın, 56 milyar 475.2 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi. İhracat taahhütlerinde gerçekleşme oranı, ortalama yüzde 85.51 oldu. Kapatılan DİİB kapsamında taahhüt edilen 66 milyar 47.8 milyon dolarlık ihracatın gerçekleşmesi için firmalara, 38 milyar 111.8 milyon dolarlık gümrüksüz hammadde veya yan mamul ürün ithalat izni verildi. Firmalar, bu izin kapsamında 26 milyar 83.6 milyon dolarlık ithalat yaptı. Buna göre, öngörülen ithalatın yüzde 68.44'ü gerçekleştirildi. Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamındaki ihracat ve ithalat verilerine göre, ihraç gelirinin ortalama yüzde 46.19'u kadar ithalat yapıldı. Yani ihracat gelirinin yüzde 46.19'u ithalatta kullanıldı. Böylece, Dahilde İşleme Rejimi'nin, 1996-2002 döneminde Türkiye'nin ihracatına net katkısı, 30 milyar 391.6 milyon dolar oldu. DİİB'lerde ortalama kapatma oranı, 1996-1999 döneminde ortalama yüzde 80'in üzerinde, olurken, 2000 yılında yüzde 79-79'a, 2001'de yüzde 62.66'ya, 2002'de ise yüzde 10.50'ye düştü, belgeler kapsamında ithal edilen ürünlerin 6-12 aylık dönem içinde işlenerek ihraç edilmesi gerekiyor. Gıda gibi bazı sektörlerde bu süre 3-4 aya düşebiliyor. Bu nedenle, 2002'de düzenlenen belgelerin kapatılma süresi 2003'e sarktığı için, 2002 yılı belge kapatma oranı düşük görünüyor.
Ekonomik krizler nedeniyle DİİB ile taahhüt edilen ihracat, zaman zaman gerçekleştirilemiyor. Bu nedenle ihracatçılara yönelik, DTM, birkaç kez af çıkardı. Bu aflar ile ihracatçının cezalı duruma düşmemesi için, taahhüt edilen ihracatın yüzde 40-60'ının gerçekleştirilmesi halinde, belgelerin kapatılmasına olanak sağlandı.

En fazla tekstilde kullanılıyor

DTM verilerine göre, 1996-2002 döneminde düzenlenen 26 bin 704 DİİB'in yaklaşık yansı, 13 bin 95'i tekstil sektörüne yönelik oldu. Tekstilciler, 13 bin 95 DİİB'in 9 bin 820'sini kapatırken, taahhüt ettikleri 24 milyar 439.2 milyon dolarlık ihracatın yüzde 84.34'ünü, 20 milyar 611.8 milyon dolarını gerçekleştirdiler. Bu ihracat için öngörülen 12 milyar 838 milyon dolarlık ithalatın ise 8 milyar 526.2 milyon dolarını yaptılar. Tekstilcilerin DİİB kapsamındaki net ihracatı 12 milyar 85.5 milyon dolar oldu. Söz konusu dönemde, sanayi sektörüne yönelik 9 bin 5, tarım sektörüne yönelik de 4 bin 604 DİİB düzenlenirken, sanayi sektörü net 15 milyar 114.6 milyon dolar, tarım sektörü de 3 milyar 191.3 milyon dolar net ihracat yaptı. DTM verilerine göre, bu yılın Ocak-Ekim döneminde, hemen hemen 2002 yılında düzenlenen kadar DİİB düzenlendi. Geçen yıl 4 bin 174 adet, geçen yılın Ocak-Ekim döneminde 3 bin 516 adet DİİB düzenlenirken, bu yıl Ekim sonu itibariyle bu rakam, aynı döneme göre yüzde 14.53 artarak 4 bin 27'ye ulaştı.