Gümrük Müsteşarı Nevzat Saygılıoğlu'ndan alman bilgiye göre, 4458 sayılı Gümrük Kanunu değişiyor. Gümrük Kanunu'nun bazı maddelerinin değiştirilmesi ile 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun taslağı, 248 maddeli Gümrük Kanunu'nun 79 maddesinde değişiklik öngörüyor. Bu şekilde Kanun, hem AB mevzuatına uyumlu hale getiriliyor hem mevcut Kanunun yarattığı bazı sıkıntılar ortadan kaldırılıyor hem de işleyişin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Kayıt yoluyla giriş-çıkış
Taslağın yasalaşmasıyla birlikte hayata geçirilecek en temel düzenlemelerden birini, kayıt yoluyla rejime giriş-çıkış sistemi oluşturuyor.

Sözkonusu hüküm uyarınca fabrikalar ya da gümrük idaresinin uygun göreceği antrepolardan, gümrükleme işlemleri de yapılabilecek. Mal, gümrüğe hiç uğramadan doğrudan fabrikadan ya da antrepodan çıkış yapacak. Ya da ithal edilen bir mal hiç gümrüğe sokulmadan, doğrudan fabrikaya indirilecek. Bu sistemde gümrük beyannameleri fabrika ya da antrepoda doldurulacak. Daha sonra da ihracat işlemi gerçekleştirilecek.

Nasıl yapılacak?
Gümrük Müsteşarı Nevzat Saygılı-oğlu, mevcut Gümrük Kanunu'nda bu alanda genel bir çerçeve çizildiğini, yeni düzenlemede ise buna ilişkin altyapının oluşturulduğunu ve fiili uygulamaya imkan tanındığım belirtti.

Saygılıoğlu, bu konuda şu açıklamada bulundu: "Kanunun hemen ardından uygulama yönetmeliğini de çıkararak hayata geçireceğimiz bu düzenleme, güvenilir firmalara, büyük firmalara yönelik olacak ve bu kuruluşlara dış ticarette çok büyük kolaylık sağlayacak. Gümrük İdaresi'nin onayladığı kişi ve kuruluşlar bu işlemi yapabilecek. Örneğin A şirketimiz, ürettiği televizyonlar, buzdolapları için fabrikasında gümrük beyannamesi dolduracak. Elektronik ortamda bu bize iletilecek. Ardından mal tırlara, gemilere yüklenip gidecek. Ya da, bir otomotiv firmamıza yurtdışından gelecek yedek parça, hiç gümrüğe girmeden doğrudan fabrikaya inecek."

Serbest bölgeler rahatlıyor
Bir diğer düzenlemeyle de, serbest bölgelerde Türkiye'nin AB'ye tam üyeliğine kadar Gümrük Kanunu yerine serbest bölgeler mevzuatı geçerli olacak. Mevcut Gümrük Kanunu, bütün Türkiye'yi gümrük bölgesi kabul ediyor. Serbest Bölge Rejimi açısından ise bu bölgeler, Türkiye sınırları dışında sayılıyor. Müsteşar Say-gılıoğlu, serbest bölgelerle ilgili 2 ayrı mevzuatın özellikle yabancı yatırımcılar açısından problem yarattığım, yeni düzenlemede bunu da çözmeye çalıştıklarını söyledi.

Bürokrasi azaltılıyor
Gümrük Kanunu'nda yapılacak diğer değişiklikler de şöyle sıralanıyor:
- Elektronik ortamda beyanname verildiğinde, diğer belgeleri de buna ekleme şartı kalkacak. Mükellef, istenildiğinde sunmak kaydıyla bu belgeleri saklayacak. Bu şekilde dış ticaretteki bürokrasi ve kırtasiyeciliğin azaltılması hedefleniyor.
- Vergileri ödenerek ya da teminata bağlanarak gümrük işlemleri bitirildiği halde 30 gün içinde geçici depolama yerinden kaldırılmayan eşya için tasfiye hükümleri işletilecek.
- 1.1.2006 tarihi itibariyle ekonomik etkili gümrük rejimlerinin kullanım izni konusunda gümrük idareleri yetkili olacak.
- Şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen eşyaya da, aynı rejim hükümleri uygulanacak.
- Transit eşyası için tahakkuk edecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere asıl sorumlu tarafından teminat verilmesi zorunluluğu bulunacak. Ancak, yönetmelikle belirlenen haller dışında havayolu, boru hattı, demiryolu ve denizyoluyla taşıma için teminat aranmayacak.
- Eşyanın mahiyeti veya nihai kullanım amacıyla tercihli tarife uygulanmasının ya da ithalat veya ihracat vergilerinden tamamen, kısmen muafiyetin mümkün olduğu durumlarda sözkonu-su tercihli tarife ya da vergi muafiyeti belirli şartlarda uygulanacak. Bu şartlar, ilgili kişinin hileli bir davranış veya ihmalinin olmaması, gerekli diğer koşulla-nn yerine getirildiğinin ilgili kişi tarafından ispatı olarak sıralanıyor.

Ev eşyasına muafiyet
-Antrepo açma izni sırasında artık, "Antrepo işletilmemesi ya da mevcut antrepoların yeterli olmaması" koşulu aranmayacak.
- Özel antrepo statüsü verilen Free Shop'larla ilgili düzenlemeler de yönetmelikle yapılacak.
- Yerleşim yeri yurtdışında olan gerçek kişilerin Türkiye'de satın aldıklan ya da kiraladıkları konutlarda kullanılmak üzere getirecekleri ev eşyası da, gümrük vergilerinden muaf olacak.
- Sadece doğal afetlerden zarar görenler değil, Bakanlar kurulu'nca "Kriz hali" olarak tanımlanacak afetler, olağanüstü felaketler ve büyük nüfus hareketleri gibi durumlarda da muafiyet ve istisna hükümleri işletilecek. Bu durumlarda yurt dışından gönderilecek yardım malzemelerinden gümrük vergisi alınmayacak.
- Posta yolu ve yolcu beraberinde gelen ve öngörülen muafiyet ve istisna tutannı aşan eşyaya Bakanlar Kurulu Karan ile tek bir maktu tarife uygulanacak.
Cezalar yeniden düzenlendi
- Denetimler sırasında hiç alınmadığı ya da noksan alındığı belirlenen gümrük vergileri ile işlemleri daha sonra yapılmak üzere teslim edilen eşyaya ilişkin gümrük vergileri, yükümlüye tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenecek.
- Para cezalarının da gümrük vergileriyle birlikte aynı anda karara bağlanıp tebliğine imkan getirildi. Para cezalarının zaman aşımı süresi de, 3 yıla düşürüldü.
- Denetleme sonucunda eşyanın tarife uygulamasını etkileyen cins, tür ve niteliklerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan vergi ile gerçek gümrük vergisi arasında yüzde 5'i aşan fark bulunduğu hallerde, vergiden ayn olarak bu farkın 3 katı para cezası alınacak.
- Türkiye gümrük bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan araçların verilen süreleri 72 saata kadar aşması halinde, belirtilen miktarın 6 katı usulsüzlük cezası uygulanacak.

Sektör temsilcilerinin görüşleri
Oğuz Satıcı:

"Onaylanmış üretici ihracatçıya kolaylık sağlayacak"
Gümrük Kanunu'nda yapılacak değişikliklerin Gümrük Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin koordinasyonunda yürütüldüğünü kaydeden Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Oğuz Satıcı,
"Bizim onaylanmış üretici ihracatçı projemizde bunun bir parçası. Bu proje tamamlandığında ve yürürlüğe girdiğinde üretici ihracatçıların işlemlerinde büyük bir kolaylık olacak"dedi.
Onaylanmış üretici ihracatçı projesinde A-B ve C kategorilerinin olduğunu anlatan Satıcı," Yani büyük, küçük ve orta ölçekli firmaları bu projeden faydalandıracağız. Hatta bugüne kadar hiçbir şeyden faydalanmayan üreticiler bile bu programdan yararlanacak. Bazı kesimlerin bu projeyle ilgili birtakım endişeleri olabilir ama bu bir bütün. Dolayısıyla tüm parçalarıyla yürürlüğe girmeden faydalarını görmek zor olacak. 2003 yılı bitmeden bu projenin hayata geçeceğine inanı-yoruz"diye konuştu.

Umut Oran:
"Doğru kriterler konulursa faydalı olacak"
Türkiye'de sanayicinin, reel kesimin vergi konuları dışında bürokrasi ile ilgili de çok fazla problemi olduğunu kaydeden Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Yönetim Kurulu Başkanı Umut Oran, " Bürokrasi reel kesimin en büyük problemleri arasında yer alıyor. Bu problem Dış Ticaret Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı ve Maliye Bakanlığı'nın oluşturacağı bir koordinasyon kurulu ile belli kriterler baz alınarak rahatlıkla çözülebilir. Yani maliye, KDV iadeleri ve gümrüklerle ilgili hiçbir problemi olmayan, belli bir oranda insan çalıştıran, enerji tüketen, vergi ödeyen, ciro yapan firmalara farklı bir uygulama yapılması düşüncesi doğrudur, yapılması gerekiyor" diye konuştu.

İşadamlarının yüzlerce, binlerce kişinin yükünü çektiğini kaydeden Oran, "Bu nedenle reel kesimin bürokrasiden kaynaklanan sorunlarının çözülmesi gerekiyor. Özellikle Türkiye gibi ülkelerde reel sektörün işlerinin kolaylaştırması ülkenin geleceği açısından da büyük önem taşıyor. Bu nedenle üzerinde çalışılan onaylanmış üretici ihracatçı statüsünün de doğru kriterler konulması halinde çok fayda sağlayacağına inanıyorum"görüşlerini dile getirdi.

İsmail Gülle:
"En azından işlerimiz kolaylaştırılsın"
Onaylanmış üretici ihracatçı statüsünün üç kategoride belli şartları sağlayan firmaların özellikle gümrüklerde işlerini kolaylaştıracağını anlatan İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTKİB) Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Gülle, "İhracatçı girdi maliyetlerinin yüksekliğinden dolayı çok zor günler yaşıyor. Tüm ısrarlarımıza rağmen bu konuda bugüne kadar bir düzenleme yapılmadı. Bu nedenle en azından gümrükler başta olmak üzere KDV iadelerinin alınması gibi konularda işlerimizin kolaylaştırılması bizim için büyük önem taşıyor. Onaylanmış üretici ihracatçı projesinin bir parçası olan gümrüğe girmeden direkt fabrikadan ithalat ve ihracat birçok firmanın işini çok kolaylaştıracak. Bu proje kayıtdışının önlenmesine de katkı sağlayacaktır. En kısa sürede yürürlüğe girmesini bekliyoruz" dedi.

Tekstilisveren.org.tr Üyelerimize Duyurular İrtibat