2003 yılı IWTO Kongresi 9-13 Mayıs 2003 tarihleri arasında Arjantin'in Buenos Aires kentinde yapıldı. Kongreye 20 ülkeden 250 kişi katıldı. Sendikamızdan, ülkemizi temsilen ihsan Güdükkurt (Aksu), Tuğrul Bornovalı (Boryün), Halil Özden (Atlas Halı) ve Osman Kılıç'ın (Ormo) katıldığı toplantılarda, sektörün üye ülkelerde geçtiğimiz yıl içinde gösterdiği performansı incelendi. Yünlü tekstil sektörünün, yün üreticisinden başlamak üzere zincir içerisinde yer alan tüm alt sektörlerde yaşanan gelişmeler ve geleceğe ait beklentiler hakkındaki görüşlerin tartışıldığı toplantılarda ortaya çıkan ana tema; toplam yün üretiminde önceki yıllarda yaşanmaya başlanan düşüşün devam etmekte olduğu, yünlü sektörün diğer elyaflar karşısında pazar payını korumakta zorlandığı hatta pazar payının azaldığı, yün için yeni kullanım alanlan-nın yaratılması için sürdürülmekte olan çalışmaların yoğunlaştırılması, diğer elyaflarla kanştınla-rak ortak kullanıma yönelik ar-ge çalışmalarına ve nihai tüketiciye ulaşırken; zincir içinde yer alan tüm aşamalarda verimliliğin ve kalitenin arttırılmasına, maliyetlerin en rasyonel seviyelere getirilmesine yönelik iyileştirmelerin sektörün geleceği açısından hayati öneme sahip olduğu idi.

Yapılan teknik ve ticari komite toplantıları, panel ve seminerlerde: yünün şu anda dünya da kullanılmakta olan tüm elyaflar içinde sadece yaklaşık %2.5'lik bir paya sahip olduğu, yünün üstün özelliklerinin nihai tüketicilere etkin bir şekilde iletilmesi gerektiği (örnek; yün pamuktan 2 kat, polyesterden 30 kat daha fazla nem emici özelliğe sahiptir ve ağırlığının %35'ine kadar nemlenmesi halinde kullananı rahatsız etmez), yünlü ürünlere yeni özelliklerin kazandırılmasına yönelik ar-ge çalışmalanna ağırlık verilmesi (yıkanabilir, çekmez, esnek, leke tutmayan, ütü gerektirmeyen, zararlı ışınlardan koruyan, geç tutuşma özelliğinin öne çıktığı ürünler ), elyaf kullanımının diğer elyaflarla kanşımlı ürünler ile de arttırılması gerektiği dile getirildi. Elyaf kalitesinin geliştirilmesine yönelik bazı yün üreticisi ülkelerde yürütülmekte olan programlar ve teşvikler ile yünde rastlanılan yabancı elyaf ve maddelerin önlenmesine yönelik çalışmalar hakkında bilgi sunuldu. Yün yıkama prosesinin çevre kirliliği açısından yarattığı sorunlara en etkili ve ekonomik çözümün üretilmesi yönünde yapılmakta olan çalışmalar ve, genelde üretim proseslerinin iyileştirilmesi yanında üretim maliyetlerinin düşürülmesine yönelik devam eden araştırmalara ait bilgi sunuldu.

2001 yılı ilk yarısında görülen şap hastalığının olumsuz yansımalan, bazı ülkelerde yaşanan kuraklık, yün üretiminin diğer alternatifler (tahıl, büyükbaş hayvan yetiştiriliciği gibi) ile kıyaslandığında getirişinin daha düşük olması nedeni ile koyun sayısının ve yün üretiminin azalmaya devam ettiği dile getirildi.

Ekonomi ve istatistik komitesinin 20 ülkeden topladığı bilgiler ışığında hazırladığı çalışma dikkate alındığında sektör; 2002 yılında genelde tümdünya ekonomisinde, özellikle A.B.D., AB, Japonya ve bazı Asya ülkelerinde olmak üzere, yaşanan yavaşlama paralelinde bir seyir izlemiş ve üretim faaliyetleri toplamda bir önceki yıla kıyasla %4 daralmıştır. En fazla düşüşün yaşandığı alt sektörler %13 ile yün yıkama ve tops olurken, iplik üretimindeki azalma %6 düzeyinde gerçekleşmiştir. Kumaş üretimindeki %7 küçülmeye rağmen battaniyede yaşanan %62'lik artıştan dolayı dokuma sektörü toplamda %8'lik bir gelişme göstermiştir.

Aşağıda, 2000 - 2002 yıllannda sektörler bazında bir yıl öncesine kıyasla üretimdeki % değişimler yer almaktadır.

Üretim faaliyetlerinin tamamı dikkate alındığında artış yaşanan iki ülke %15 ile Çin ve %6 ile Türkiye olmuştur.. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus; Türkiye'deki artışın bir önceki yılda yaşanan önemli boyuttaki daralmaya kıyasla gerçekleşmiş olmasıdır. Diğer ülkelerde ise başta İtalya, Avustralya, A.B.D., İngiltere, İspanya, Fransa ve Japonya olmak üzere üretim faaliyetlerinde düşüş yaşanmıştır.

İhracat ile ilgili değerlere bakıldığında, 2000 ve 2001'de yaşanan artışların yerini 2002 yılında %3'lük bir daralmaya bıraktığı görülüyor. İlgili tablo aşağıda yer almaktadır.

Miktar olarak ihracatta en büyük düşüşün yaşandığı ülkeler sırasıyla: Avustralya, İtalya, Fransa, İspanya, Almanya ve İngiltere olmuştur. İthalat ile ilgili veriler değerlendirildiğinde: ülkeler toplamında ithalatin 2002 yılında bir önceki yıla kıyasla %5 daraldığı görülmektedir.

2002 yılında bir önceki yıla kıyasla miktarsal olarak üretim, ihracat, ve ithalatta yaşanan yüzdesel değişimlere ait özet tablo aşağıdadır.

Dünya yün üretiminde önemli paya sahip başlıca ülkeler ile diğer bazı ülkelerde 2002 yılında yaşanan gelişmelere ait bilgiler aşağıda yer almaktadır.

AVUSTRALYA - Son 100 yıl içinde en az yağış alınan üç yıldan biri olan geçen sezon: hem yün üretimindeki azalmayı hem de verim,el-yaf mikronu, uzunluğu ve mukavemetinin düşmesini beraberinde getirdi.Kirli bazda 2000/01 de 602 bin ton olan, 2001/02 de 555 bin tona gerileyen yün üretiminin 2002/03 de son 50 yılın en düşük seviyesi olan 500 bin ton olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor.Önümüzdeki 2003/04 sezonunda ise normal iklim koşulları yaşandığı taktirde üretimde %1 civarında bir artış olabileceği öngörülüyor. Ölçümü yapılan yünler dikkate alındığında: bir önceki yıl %23-9 olan 19.5 mikron ve daha ince yünlerin toplam içindeki payının %28.8'e arttığı belirtiliyor. Orta ve daha kalın yün miktarında yaşanmakta olan azalış trendi artarak devam ediyor. Yıl içinde büyük fiyat dalgalanmalarının yaşandığı pazarda, azalan üretimin de etkisi ile yün fiyatlarında önemli artışlar meydana gelmiştir.İhra-cat açısından miktarsal olarak %18.6'lık bir azalmaya rağmen fiyat artışlarının etkisi ile değer olarak %11.9'luk ihracat artışı yaşanmıştır. Miktar dikkate alındığında: en büyük ihraç pazarlarını, %42.3 ile Çin, %16.O ile İtalya, %6.9 ile Tayvan, %5.7 ile Hindistan, %5.3 ile Kore ve %4.9 ile Fransa oluşturmaktadır.

YENİ ZELANDA - Halı sektöründe yaşanan canlılılğa rağmen gerek koyun sayısında, gerekse yün üretim miktarındaki düşüş geçen sezon da devam etmiştir. Elde edilen ön bilgilere göre, koyun sayısının yaklaşık 44.5 milyona gerilediği, temiz bazda yün üretiminin de 175-180 bin ton olacağı hesap edilmektedir. 1988-89 döneminde yün, hayvancılıkla uğraşan çiftliklerin gelirlerinin %47'sini oluştururken bu oran 2002-03 de %18'e düşmüştür. Bu durumun, gerek besicilikte gerekse yüne alternatif diğer üretimlerdeki getirinin daha yüksek olmasından dolayı yün üreticilerinin diğer alanlara kaymasından kaynaklandığı ifade edilmektedir. Önümüzdeki yıllarda da koyun sayısındaki düşüşün az da olsa devam edeceği ve yün üretim miktarinin da temiz bazda 175-180 bin tonlar civannda gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

GÜNEY AFRİKA - Ülkede yaşanan olumlu iklim koşulları yün kalitesini de olumlu etkilemiştir. İlk verilere göre üretimin 50 bin tonun biraz altında gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Yün kalitesinin iyileştirilmesi ve üretim maliyetlerinin düşürülmesine yönelik proje çalışmalarına devam edilmektedir. Bu çalışmalar neticesinde koyun sayısında ve yün üretimindeki azalmanın önüne geçileceğine inanılmaktadır. Ülkedeki yün fiyatları Avustralya yün fiyatlan ile tam bir paralellik gösterdiği için oradaki fiyat hareketleri aynen yaşanmaktadır. Bu durum özellikle 19 - 25 mikron arası yün grubu için tam olarak geçerlidir. Sektörde yaşanan en büyük endişelerden birisi; 2002 Ağustos ile 2003 Nisan tarihleri arasında Rand'ın Euro'ya karşı %18, Dolar'a karşı %29 değer kazanması ile rekabetin olumsuz etkilenmiş olmasıdır. İhracatın: miktar olarak %34.7, değer olarak %37'sini yün elyaf; miktar olarak %22.1 (değer olarak %12.8)'sini yıkanmış ve karbonize yün; miktar olarak %43.2 (değer olarak %50.2)'sini taranmış yün oluşturmaktadır. İhracatın en yüksek olduğu başlıca ülkeler sırasıyla; Fransa, İtalya, Çekoslavakya, Almanya, Çin ve Kore olarak yer almaktadır.

ARJANTİN - Avustralya'da yaşanan kuraklık ve diğer bazı ülkelerdeki üretim düşmesi neticesinde fiyatlarda görülen artış üreticiler arasında memnunluk yaratmış ve yün yerine diğer alternatif üretim arayışlarını yavaşlatmıştır. Ülkede yürütülmekte olan programın verimliliğin artması ve renkli elyaf miktarının azaltılarak Avustralya yününe daha yakın kaliteli üretimin yapılması yönünde olumlu katkılan görülmeye başlamıştır. Bir zamanlar kirli bazda 200 bin ton yün üretilen ülkede karlılığın düşmesi ile üreticiler alternatif alanlarolarak büyükbaş hayvan yetiştirmeye ve ziraate yönelmişlerdir. 2002/03 sezonunda toplam yün üretiminin kirli bazda 69 bin ton olduğu tahmin edilmektedir. Üretimin %52'sinin ince, %32'sinin ince crosbred,%13'ünün orta crosbred ve %3'ünün kaba yünler oluşturmaktadır. Yaşanan zor ekonomik koşullar nedeni ile çok az sayıdaki tekstil kuruluşu faaliyetine devam etmekte olup, üretilen yünün tamamına yakını ihraç edilmektedir. Başlıca ihracat yapılan ülkeler sırasıyla: İtalya, Çin, Almanya, Fransa, Uruguay, Meksika ve Hindistan'dır.

ÇİN - 2002 yılındaki ekonomik büyüme %8 olarak gerçekleşmiştir. Büyümenin itici gücünü iç tüketimdeki artış oluşturmuştur. Ülkedeki yünlü tekstil üretiminin %80'i aşan bölümü iç piyasada tüketilmektedir.

2002 yılında yünlü tekstil sektörü: yüksek yün fiyatları, iç ve uluslararası piyasalardaki düşük talep, düşük mamul fiyatları ve diğer elyaflarla yapılan ürünlerin güçlü rekabeti nedeni ile zor bir yıl yaşamıştır. Ülkede 2002 yılında :toplam iplik (yün, yün harman,sentetik) üretimi bir önceki yıla kıyasla %2.4 artarak 470 bin ton; yünlü dokuma üretimi %3-4 artarak 350 milyon metre; yünlü trikotaj üretimi %8 artarak 1.4 milyar adet, ve battaniye üretimi 70 milyon adet olmuştur. Global ekonomideki yavaşlama Çin'in ihracatını da etkilemiş; Japonya, Hong Kong ve Amerika'da talep düşerken, Kore, Vietnam gibi ülkelere yapılan ihracat miktarsal açıdan önemli boyutta artmıştır. Kamgam yünlü iplik ihracatı miktar olarak %9, strayhgarn iplik ise %1 azalırken dokuma kumaş ihracatı miktar olarak %26 artış göstermiştir. Yünlü trikotaj ihracatı bir önceki yıl seviyesinde kalırken, yünlü battaniye ihracatında %20 azalış, sentetik battaniyede ise %80 artış yaşanmıştır. İthalat açısından yapılan değerlendirmelere göre: kirli yün ithalatı %23 gerileyerek 192 bin ton, yün tops %24 azalarak 45 bin ton olmuştur. Kamgam iplik ithalati %5 azalırken İtalya ve Japonya'dan ithal edilen yüksek katma değerli iplik miktarında %11 ve %9 artışlar yaşanmıştır. Yün kumaş ithalatı ise, %0.5 artarak 71.2 milyon metreye ulaşmıştır. Burada kamgam kumaş ithalatı %2 azalırken strayhgarn kumaş ithalatı %6 artış göstermiştir.

2003 yılı ile ilgili beklentiler: Irak savaşının olumsuz etkilerinin yaşanacağı, iç pazar açısından üretim talepten yüksek olduğu için bunun fiyatları baskı altında tutacağı, yükselen yün fiyatlarının üreticilerin kar marjlarını düşüreceği ve do-layısı ile yün kullanımının azalacağı, yüntekstil sanayiinin diğer elyaflann daha yüksek boyutlu rekabeti ile karşılaşacağı yönündedir.

JAPONYA - Yünlü ürünlere yönelik talepteki düşüş 2002 yılında da devam etmiş ve yıl için bu azalma %3.4'ü bulmuştur. Yün fiyatlarında yaşanan önemli miktardaki artış Japon tüketicisi tarafından olumsuz karşılanmış ve bu durum bütün sektör faaliyetlerindeki gelişmeleri etkilemiştir. Yün iplik üretimindeki düşüş %13.1 olmuştur. 1997 yılında 850.000 civarında olan kamgam iğ sayısı 2002'de yaklaşık 400.000'e gerilemiş durumdadır. Ülke içindeki üretim her geçen yıl azalırken iç talebin yaklaşik %85'i ithalat ile karşılanmaktadır. (Bu oran 1997'de %64 idi.) 2001'den beri yün yıkama tesisinin faaliyet göstermediği ülkede yıkanmış yün ithalatı geçen yıl %10.7 azalmıştır. Yün tops üretimi %5, ithalatı %15.4 gerilemiş, kamgam iplik üretimi %13.3 düşerek 18.200 ton olurken ithalatı da %15.4 azalmıştır. Strayhgarn iplik üretimi %13.7, ithalatı ise %8.4 düşmüştür. Yün kumaş üretimi %11.1 azalarak 146 milyon m2, ithalatı da %14 azalarak 20.4 milyon m2'ye gerilemiştir. Çin'den yapılan kumaş ithalatı İtalya'yı geride bırakarak 8.6 milyon m2'yi bulmuştur. Son yıllarda sınırlı da olsa bazı olumsuzlukların yaşandığı sektörde, önümüzdeki dönemde de hem iplik üretiminin, hem de yün kumaş ihracat ve ithalatının gerilemeye devam edeceğine inanılmaktadır.

URUGUAY - Uruguay ekonomisinde önceki yıllarda yaşanan olumsuzluklar 2002 yılında da devem etmiştir.

Geçtiğimiz yıl 1.86 milyar Dolar olan toplam ihracatın içindeki yün ve yünİü tekstilin payı %10.4 olarak gerçekleşmiştir. 1991 yılında zirveye ulaşarak 26 milyon olan koyun sayısı devamlı azalarak 2001'de 12.1milyona, 2002'de ise 11 milyona gerilemiştir. Kar edemeyen üreticilerin diğer alternatif alanlara (besicilik, büyükbaş hayvancılık) kayması devam etmektedir. 2001 yılı Nisan ayında baş gösteren şap hastalığına rağmen büyükbaş hayvan sayısı artışını sürdürmüş, 2002 Haziranında bir önceki döneme göre %4.9 artarak 11.1 milyona ulaşmıştır. Devamlı düşmesini sürdüren koyun sayısının Haziran 2003'de 10.7 milyona gerileyeceği, ancak 2004'den itibaren gelişme göstermeye başlıyacağı tahmin edilmektedir. Toplam yün üretiminin kirli bazda ; 2002/03'de 41.3 bin ton, 2003/04'de ise 43.3 bin ton olmasi beklenmektedir. 2001/02 döneminde kirli yün ve yün tops ihracatı bir önceki döneme kıyasla %14 azalarak kirli bazda 61.8 bin ton olmuştur. İhracatın %84'ünü yün tops, %12.3'ünü yıkanmış yün, %3.7'sini kirli yün oluşturmaktadır. Avustralya'dan sonra en büyük taranmış yün üreticisi olan Uruguay, 2001/02 sezonunda 33.1 bin ton tops ihraç etmiştir. Ülkedeki dokuma sektörü ise üretilen yün topsun sadece %5'ini kullanmaktadır. 2001/02 döneminde 179 milyon Dolar olan yün ve yünlü ürün ihracatı içinde en büyük paya %66.7 ile tops ve, %l6.7 ile dokuma kumaş sahiptir. Çin, İtalya, Almanya, ve İngiltere en büyük ihraç pazarlarını oluşturmaktadır.

Tekstilisveren.org.tr Üyelerimize Duyurular İrtibat