Bu Sayı

Editör'den

Güncel

  NARİN: Çin'i önce Ankara masaya yatırmalı

  Türkiye sanıldığı kadar fakir bir ülke değil

  Toplu Sözleşme görüşmeleri

Ayın Konusu

  Tekstilde İbre tersine dönüyor

  İSO 500'de bu yıl tekstilin tahtı sallandı

IWTO

  IWTO 2004 - EVIAN

ITMF

  Tekstil Makineleri Sevkiyatının Odak Noktası

 Hukuk

  TAŞERON İŞÇİSİNİN MUVAZAA İDDİASI

(Karar İncelemesi)

 ENGLISH

  Summaries in English

IWTO

IWTO 2004 - EVIAN

İhsan Güdükkurt

Uluslararası Yünlü Tekstil Organizasyonu ( IWTO )' nun 73'üncü Kong-re'si 11-14 Mayıs tarihleri arasında Fransa'da Evian'da yapıldı. Kong-re'ye 30 ülkeden 410 kişi katıl-dı.Kongre'de ülkemizi Sendikamızdan İhsan Güdükkurt ( Aksu ), Tuğrul Bornovalı (Boryün), Halil Özden ( Atlas Halı ) ve Osman Kılıç ( Ormo ) temsil etti.

Bu yılki Kongre'de ülkemiz açısından önemli bir gelişme de yaşandı ve doşalan IWTO İcra Komitesi üyeliğine 2 yıl süre ile görev yapmak üzere delegasyonumuzdan Sayın Osman Kılıç seçildi.

Kongre süresince yer alan oturumlarda cevap aranan ana konu; dünya'da tüketilen tüm elyaflar içinde % 2.16, sı gibi çok küçük bir paya sahip olan yünün üretim ve tüketiminin son yıllarda düşüş gösterdiği, bu olumsuz gelişmenin durdurulması için neler yapılması gerektiği idi.Yünün ve yünlü ürünlerin üretimi ve kullanımına yönelik çeşitli AR-GE projelerinin yanısıra, yünlü ürün tüketiminin arttırılmasını temin etmek için, nihai tüketicilerin yün elyafının üstün özellikleri konusunda bilgilendirilmelerinin önemi üzerinde duruldu. Kurt Salmon Associates tarafından yürütülmekte olan araştırmanın ön raporunda yer alan görüş de bu yönde idi ve tüketicinin herhangi bir ürünü almaya karar vermesi için, o ürünün değeri ve kullanımının kendisine sağlayacağı yarar konusunda bilgilendirilmesi gerektiği idi.

C&A / Avrupa, Mark&Spencer / İngiltere, Aoyama / Japonya, Hyx / Çin, ve AEDT Avrupa Tekstil Perakendeciler Birliği / Brüksel, yetkililerinin katıldıkları yuvarlak masa toplantısında ortaya çıkan görüş ise; tüketicilerin tekstil ürünü alma kararlarında ürünün elyafının çok önemli bir kriter olmadığı, ancak gene de tüketicilerle olan iletişimin ve onları devamlı bir şekilde bilgilendirmenin, yünlü ürünlere olan talebi olumlu etkiliyeceği yönünde idi.

Kongre'de, yünün ev tekstili ve halı sanayiinin yanısıra sağlık sektöründeki kullanımında da gelişme gösterdiği dile getirildi ve yünlü teknik tekstiller ile ilgili çalışmalar ve yeni kullanım alanlarının yaratılmasına yönelik projeler de özellikle teknik komite toplantılarında önemli yer tuttu.

Ekonomi ve İstatistik Komitesi toplantısında; 2003 yılının, Asya'daki birkaç ülke dışında, yünlü tekstil üretiminde olumsuzlukların yaşandığı ve dünya toplamında %15'lik bir daralma görüldüğü belirtildi. Çin'de ise üretim faaliyetlerinin tümünde ve ticaretinde önceki yıllarda olduğu gibi gelişmenin devam ettiği ve 2003'de %28'e ulaştığı bildirildi. SARS vakalarına rağmen, Çin ekonomisi geçtiğimiz yıl %9.1'lik büyüme gösterdi.

2002 yılı itibari ile dünya tekstil elyaf talebinin 62.733.000 ton olduğu, yün elyaf tüketiminin ise bu miktarın sadece %2.16'sını yani 1.357.000 tonunu teşkil ettiği hesaplanıyor. Yün üretimi uzun yıllardan bu yana azalmaya devam ediyor. Yün fiyatlarında da genelde, üretici ülkelerin para birimleri bazında, düşüş söz konusu. Ekim 2002'de 6.2 olan yün/pamuk rasyosu düşmeye devam ederek Nisan 2004'de 4'e gerilemiş durumda.

Ekonomi ve İstatistik Komitesi verilerine göre; dünyayün üretimi 2002/2003 sezonunda yıkanmış bazda bir önceye göre %4.2 azalarak 1.218 bin ton olarak gerçekleşti. Sektördeki tüm üretim faaliyetleri dikkate alındığında, Çin ve gelişmekte olan birkaç Asya ülkesi dışındaki ülkeler toplamında, geçtiğimiz yıl yaşanan %15'lik daralma ile son üc yıllık azalma %30'a ulaştı. Ancak Çin'de gözlenen olağanüstü olumlu durum toplamda %5'lik bir gelişme neticesini doğurdu.

2000 - 2003 yıllarında alt sektörler bazında bir yıl öncesine kıyasla üretimdeki % değişimler aşağıda yer almaktadır.

Toplamda görülen pozitif durum, uluslararası olumsuzluklara rağmen büyümeye devam eden Çin ekonomisinden kaynaklanmıştır. Çin bugün dünyada en büyük 6ncı ekonomiye sahiptir ve en yüksek ihracatı olan 4üncü ülke konumundadır. Tüm yünlü tekstil üretim faaliyetleri dikkate alındığında bir önceki yıla kıyasla 2003'deki düşüş; Avustralya'da %37, Almanya'da %27, Fransa'da %20, Japonya'da %16, İtalya'da %9 ve İngiltere'de %8 olarak hesap edilmektedir.

İhracat ile ilgili veriler dikkate alındığında, toplamda bir önceki yıla kıyasla %7'lik bir gelişme gözleniyor. 2000-2003 yıllarına ait gelişmeler aşağıda verilmektedir.

Toplamda Çin'in ihracat artışı 200.100 ton diğer bir ifade ile %75 olmuştur. Toplamdaki bu artsın en önemli kaynağı %90'lık büyüme gösteren battaniye ihracatıdır. İhracatı gerileyen ülkeler olarak; Avustralya, İtalya, Uruguay, Almanya, Fransa, İspanya, ve Tayvan dikkat çekmektedir.

Miktarlar olarak dikkate alındığında, 2003 yılında bir önceki yıla kıyasla üretim, ihracat ve ithalatta yaşanan yüzdesel değişimlere ait bilgiler aşağıda yer almaktadır.

Dünya'da yün üretiminde önemli paya sahip ülkeler ile diğer bazı ülkelerde yünlü tekstil sektöründe yaşanan gelişmelere ait özet bilgiler takip eden satırlarda verilmektedir.

AVUSTRALYA - Dünyada en fazla yünün üretildiği ülke olan Avustralya'da 1990'lı yıllardan buyana gözlenen yün üretimindeki düşüş geçtiğimiz sezonda da devam etti. 2004 - Mart'ında yapılan tahminlere göre, 2003/ 04 döneminde yün üretimi bir önceki döneme göre % 10 azalarak kirli bazda 450 bin ton olarak gerçekleşecek. Üretimin 2004/05'de ise normal iklim koşullarının yaşanması halinde %4 artarak 470 bin ton olacağı öngörülüyor. Bugün yaklaşık 74 milyon olan koyun sayısında da paralel bir artış bekleniyor. 19-5 mikron ve daha ince yünlerde geçtiğimiz yıllarda gözlenen ve toplam yün üretiminin %31 - %33' unu oluşturan yün grubunda ise yüzdesel bir değişim olmayacağı tahmin ediliyor. Ülkenin doğu bölgelerinde yaşanmakta olan kuraklık ise halen devam ediyor. Fiyat endeksi ise 2003/ 04 sezon başlangıcından yıl sonuna kadar %13-5 düşüş gösterdi. Avutralya doları, Amerikan doları karşısında 13 Şubat 2004'de,son 7 yılın en yüksek değeri olan 80 cent'e ulaştı. İhracat miktar olarak %22, tutar olarak %37 düşüş gösterdi. Çin, Avustralya'nın en önemli pazarı olma özelliğini koruyor ve Temmuz - Şubat 2003/ 04 döneminde %38.1'lik bir paya sahip. Çin ince mikron yün kategorisinde de %37'lik pay ile ilk ülke konumunda.

YENİ ZELANDA - Koyun sayısında uzun yıllardan beri yaşanmakta olan önemli miktardaki azalma ( 1985' den buyana -%32 ) yavaşlama eğilimine girmiş durumda. 2002/ 03 sezonunda 39-5 milyon olarak hesaplanan koyun sayısının 2003/ 04 döneminin başında sadece %1 düşerek 39.1 olacağı tahmin ediliyor. 2002/ 03 sezonunda satılan yün miktarı bir önceki döneme kıyasla %1 azalarak temiz bazda 172.7 bin ton olarak gerçekleşti. 2003- 2004 Temmuz - Ocak dönemi dikkate alındığında, satılan yün miktarı bir önceki aynı döneme göre %12 azalarak 88.1 bin ton oldu. Tüm 2003/ 04 sezonu dikkate alındığında yün satışlarının bir önceye göre %3 azalarak temiz bazda 167 bin ton olması bekleniyor. Sezon süresinde Yeni Zelanda dolarının Amerikan dolariı karşısında %13 değer kazanması neticesinde yün fiyatlarında düşüş yaşandı. Euro ve Yen karşısında da benzer durum gerçekleşti.

2004'de toplam yün ihracatı bir önceki yıla kıyasla temiz bazda %6 azalarak 134.7 bin ton oldu. Toplamın %70'ini yıkanmış yün oluşturdu. En önemli ihraç ülkeleri olarak Çin, İngiltere, Avustralya, İtalya ve Belçika ilk sıralarda yer aldı.

GÜNEY AFRİKA - Geçen sezona ait yün üretim miktarlarına ait bilgiler henüz kesinlik kazanmamasına rağmen, son yıllardaki olumsuz gidişin durduğu ve üretimin yaklaşık 50 bin ton civarinda gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Ülkedeki yün fiyatları Avustralya yün fiyatları ile büyük bir paralellik göstererek hareket ediyor. Geçtiğimiz sezon üreticilerin en büyük sorunu Rand'ın Amerikan doları karşısında aşırı değer kazanması neticesinde yün fiyatlarının Rand bazında büyük ölçüde düşüş göstermesi, dolayısı ile reel olarak karlılığın azalması idi. Bunun dışında, belirli yörelerde yaşanan kuraklık yün kalitesini ve verimliliği de olumsuz etkiledi. Bir önceki sezonda %62.2 olan ortalama verim %60.7'ye geriledi. İhracata bakıldığında, 2002'ye kıyasla 2003'de miktar olarak yı-kanmis ve karbonize yünlerde %27, taranmış yünlerde ise %17'lik düşüş yaşandı. Toplam yun ihracati içinde kirli yünün payı son 3 yıldır artmaya devam ediyor.

URUGUAY - Ülkede 2002 yılında yaşanan ekonomik krizin ardından 2003'de belirli bir ölçüde de olsa olumlu gelişmeler görülmeye başlandı. 2004'de ise ekonomik büyümenin yaşanacağı ve ihracatin %15, iç tüketimin %10, yatırımların %9 artacağı; enflasyonun %10, develuasyonun %6 olacağı öngörülüyor. Haziran 2002'de 11 milyon olan koyun sayısı 2003 Haziranında %10.5 azalarak 9.8 milyona düştü. 1991'de 26 milyon olan sayı devamlı bir şekilde düşmeye devam etti ve ilk olarak 10 milyonun altına indi. Bu durum sektördeki karlılığın azalması neticesinde yün üreticilerin alternatif üretim alanlarına kaymalarından kaynaklandı. Haziran 2004'de 9-3 milyona düşeceği tahmin edilen koyun sayısının 2005 yılında tekrar artış trendine gireceği ümit ediliyor. Toplam yün üretiminin kirli bazda 2003/ 04'de 37.8 bin ton, 2004/ 05'de ise 36.7 bin ton olması bekleniyor. Uruguay'ın 2002/ 03'deki kirli bazda yün ihracatı bir önceki döneme göre %15.2 azalarak 50.6 bin ton olarak gerçekleşti. Miktarsal açıdan toplam yün ihracatının %80'ini yüntops, %15'ini yıkanmış yün, ve %5'ini kirli yün oluşturmakta. Ülkenin 2002/ 03 döneminde yün ve yünlü ürünler ihracatı 205 milyon A.B.D. doları seviyesinde gerçekleçti.Bu tutarın %62.5'ini yün tops, %16.8'ini dokuma kumaş, %6.7'sini ise yıkanmış yün ihracatı oluşturdu. Sektörün toplam ihracatının %68'lik bölümü üç ülkeye; Çin, Almanya , ve İtalya'ya yapıldı.

ARJANTİN - 2001 yılındaki yüksek develuasyonun ardından 2002 yılının ortasından itibaren ekonomi gelişme trendine girdi Enflasyon %0.6, İthalat 13.8 milyar, ihracat 29-3 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2002/ 03'de kirli bazda 65 bin ton olan yün üretimi 2003/ 04'de %4 artarak 68 bin tona ulaştı. Üretilen yünün %50'sini 25 mikrondan ince diğer yarısını ise 25 - 30 mikron yünler oluşturuyor. Ülkede, üretilmekte olan yünün kalitesini geliştirmek amacıyla yaklaşık 10 yıldır sürdürülmekte olan " Pro Lana " isimli programın olumlu neticeleri hakkında tüm sektör görüş birliği içinde. 2002/ 03 sezonunda temiz bazda 39-2 bin ton yün ihracatı gerçekleştirildi. İracatın içindeki kirli ve yıkanmış yünün payı düşerken yün topsun payında önemli artış yaşandı. Ülkenin yün ihracatındaki önemli ülkeler sırasıyla; Çin, İtalya, Almanya, Fransa, Uruguay, Hindistan, Meksika, Türkiye, Şili, ve İngiltere.

İNGİLTERE - İngiltere yün piyasalarında fiyat seviyeleri beklentileri karşılamamasına rağmen miktarsal satışlar tatmin edici idi ve 2003 yılında üretilen yünün tamamının, 37 bin tonun, satışının gerçekleşeceği öngörülüyor. Sterlin'in Dolar karşısında değer kazanmasının fiyat seviyelerinin daha da yükselmesini engellediği bildiriliyor. Çin'in İngiliz yünleri ithalatına, deli dana hastalığını takiben koyduğu yasak 2003 Eylül'ünden itibaren kalkmış durumda. 3 yıl önce ülkede 5 olan yün yıkama tesisi sayısı bugün 2'ye, toplam kapasitesi ise 60 bin tona düşmüş, faaliyetine devam eden hiçbir yün tarama tesisi kalmamış.Ülkede, önümüzdeki yularda yun üretim miktarlarinda herhangi bir artış beklenmiyor.

ÇİN - 2003 yılında Çin'deki ekonomik büyüme %9.1 olarak gerçekleşti. Aynı yıl iç tüketim harcamalarındaki büyüme de %9.2 oldu. Ülkede yünlü sektörde, yaşanmakta olan teknolojik gelişme, yeniden yapılanma ve uluslararası ticarette var olan kotaların kaldırılmasına yönelik gelişmeler hem üretim hem de ihracatta yaşanan artış için itici güç oldu. Kesinlik kazanmamış istatistiklere göre 2003'de; yünlü iplik üretimi %28 artış ile 660.000 tona, dış giyim için kumaş üretimi %34 artış ile 440 milyon metreye, ve battaniye üretimi de %47'lik artış ile 150 milyon adede çıktı. Çin yünlü tekstil sanayiinde üzerinde önemle durulması gereken gelişme ise, üretim proseslerindeki teknolojik gelişmenin yanısı-ra üretim bilgi ve becerisindeki hızlı ilerleme neticesinde Ülkede artık çok daha ince mikronlu ürünlerin üretilebilir duruma gelmesi olgusudur. Yünlü kumaş ihracatında %34'lük artışa karşılık ithalatında %6'lık azalma görüldü. Bir önceki yıla kıyasla; yünlü battaniye ihracatı %202, sentetik battaniye ihracatı ise %ll6 arttı. 2004 yılına ait beklentiler ise: yünlü örme sektöründe hem iç hem de uluslararası pazarlarda artış yaşanacağı ve bunun yün iplik üretimine de yansiyacağı, dış giyim için üretilen kumaşlarda ise iç piyasalarda önemli bir gelişmenin olmayacağı ancak ihracattaki artışın devam edeceği, battaniye ihracatının ise dış pazarlarda mevcut payını koruyacağı yönünde. 2004 yılında yünlü tekstil sektörünün göstereceği performansta; yün fiyatlarının, diğer elyafların rekabetinin, ülkenin bazı yörelerinde yaşanan enerji sıkıntısının yarattığı üretim problemlerinin, artan fiyatların tüketicilerin satınalma güçlerini olumsuz etkilemesinin önemli kriterleri oluşturacağı belirtiliyor.

JAPONYA - Ülke ekonomisinde son yıllarda yaşanmakta olan sıkıntıların sona ermekte olduğu, en azından otomobil ve elektronik sektörlerinde olumlu gelişmelerin başladığı, ancak tüketim harcamalarındaki durgunluğun, iş bulmadaki zorlukların ve artmaya devam eden bütçe açıklarının devam ettiği söyleniyor. Yünlü sektör açısından: bir önceki yıla kıyasla yün fiyatlarının Avustralya dolan cinsinden %22, Yen cinsinden ise %46 artması, bu artışların büyük ölçüde nihai ürün fiyatlarına yansıtılamamasına rağmen tüketimi olumsuz etkiledi ve bundan bütün sektör yara aldı. 2002'ye kıyasla geçtiğimiz yıl; yün iplik üretimi %21.9, yünlü kumaş üretimi %9.1 azaldı ve yünlü ürünlere olan iç talep %7.6 daraldı. Ülkedeki kamgam sayısı 2002'de %24, 2003'de ise %18 düşüş gösterdi ve bu düşme trendi devam ediyor. Yünlü tekstil sektörü hakkında, en azından 2004 ilk yarısı için, olumlu beklentiler yok ve sektördeki gelişmenin ancak yün kullanımını arttırmaya yönelik promosyonlar ve daha yüksek katma değerli ürünlerin üretimi ile mümkün olabileceğine inanılıyor.