Bu Sayı

Editör'den

Güncel

  NARİN: Türkiye'de vergi vermemek için yarış yapılıyor

  Dünya çapında 30 milyon işini kaybedecek

  Abdülkadir Konukoğlu

  İş Kanunu'ndaki aksaklıklar izlemeye alınıyor

  IMF heyeti TİSK'İ ziyaret etti

Gündem

  Asgari Ücret Komisyonu toplandı

  Asgari ücret 318 milyon lira

  Dornbirn Kimyasal Elyaf Kongreleri

  İş dünyası bir duayenini daha kaybetti

  2005 için sonun başlangıcı

ILO Konferansı

  92. Uluslararası Çalışma Konferansı toplandı

Söyleşi

  ÖZKAN: İçimizdeki Çinliler'le de savaşıyoruz

 Firma

  Saray Halı hedef büyüttü

Araştırma

  2003 TEKSTİL MAKİNELERİ YATIRIMLARI VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

 Hukuk

  ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNDE MUVAZAA (Karar İncelemesi)

 ENGLISH

  Summaries in English

Güncel

47 ülke temsilcisi 2005'te kotaların kalkmasıyla Çin'in oluşturacağı tehdit ve haksız rekabete karşı Dünya Ticaret Örgütü'nü olağanüstü toplantıya çağırdı
Dünya çapında 30 milyon çalışanın işini kaybetmesi sözkonusu

Tekstil ve Hazırgiyimde Haksız Ticarete Karşı Zirve'ye katılan ülkeler, yayınladıkları ortak bildiride başını Çin'in çektiği Uzakdoğu odaklı haksız rekabete karşı Dünya Ticaret Örgütü'nü olağanüstü toplantıya çağırdılar.

Amerikan tekstil endüstrisinin çatı örgütü NTCO (eski adıyla ATMI) ve AMTAC üe birlikte İTKİB'in başlattığı ve dünyaya duyurduğu İstanbul Deklarasyonu'na destek veren ülkelerin üç gün süren Brüksel zirvesi sona erdi.

Zirvenin sonunda dünya kamuoyuna duyurulan sonuç bildirgesinde 2005'te sona erecek tekstil ve hazırgiyim kotalarında 3 yıllık bir süre için uzatılmasının; tekstil ve hazırgiyim ithalatında yıkıcı dalgalanmaları engelleyebilecek otomatik güvenlik mekanizmalarının uygulanmasının ve bazı büyük tedarikçi ülkelerin haksız ticari uygulamalarına karşı hızlandırılmış ve etkili düzenlemelerin desteklendiği belirtildi.
Toplam 25 tekstil ve hazırgiyim yöneticisi ve hükümet gözlemcisinin katıldığı zirve sonrasında değerlendirmelerde bulunan Eurocoton Başkanı Jean-François Gribomont DTÖ'nün ya hiçbir şey yapmayarak devasa boyutlarda bir ekonomik felakete şahit olacağını veya kati eyleme geçip tekstil ve hazırgiyimde dünya ticaretinin kesilmemesini sağlayabileceğini ifade etti.
ABD Tekstil Organizasyonları Ulusal Konseyi temsilcisi Ailen Gant ise hükümetlerin harekete geçme zamanının geldiğini kaydederek, "Az sayıda ülke pazarında tekelleşebilecek konumdadır. Örneğin Japonya ve Avustralya tekstil ve hazırgiyim ithalatında kota uygulamayan gelişmiş ülkelerdir. Çin bu pazarların yüzde 75'lik bir pazar payını kontrol etmektedir. Birleşik Devletleri'nde Çin 1 Ocak 2002 tarihinde hazırgiyim kategorilerinin serbest kalması ile 2001 yılındaki yüzde 9'luk pazar payından Mart 2004 itiban ile yüzde 65 pazar payına yükselmiştir" şeklinde konuştu.
Amerikan Üreticileri Ticari Eylem Koalisyonu Genel Müdürü Auggie Tantillo da son birkaç günde Çin'in Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan gümrük antrepolarına kotaların sürelerinin dolmasını müteakip pazara sürmek için mal yolladığını bildirdi. Tantillo, "Son olarak büyük bir Birleşik Devletler hazır giyim şirketi geçen hafta kotaların kalkmasının beklentisi içinde yaklaşık 4 bin kişilik iş sahasını Kuzey Amerika'dan Uzak Doğu'ya kaydıraca-
ğını açıklamıştır" diyerek felaketin büyüklüğüne dikkat çekti.

İTKİB - New York Genel Müdürü Ziya Şükun ise global ekonominin disipline edilmesi için adil ticarete ihtiyaç olduğunu dile getirerek, bunun korumacılık değil Çin'in tekeline karşı savaşmak olduğunu söyledi.

İTKİB Başkanı Süleyman Orakçıoglu ise tekstil ve hazırgiyim kotalarının ortadan kaldırılmasıyla dünya çapında benzeri bulunmayan bir krizin yaşanabileceğini söyledi. Orakçıoglu, "30 milyon tekstil ve hazırgiyim üretim işçisi işini kaybedecek ve dünya tekstil ve hazırgiyim pazarında bir veya iki ülkenin tekel durumuna gelmesi halinde 200 milyar dolar boyutunda bir dünya pazar payı kaybedilecektir" dedi.

Sektör, tarihinin en büyük krizine gebe
Öte yandan "İstanbul Bildirgesi Part-nerleri'nin Tekstil ve Hazırgiyimde Adil Ticaret İçin Küresel Birlik Brüksel Bildirgesi"nde ise kotaların kademeli olarak kaldırılması sonucu 30 milyonun üzerinde çalışanın istihdam kaybının söz konusu olacağına dikkat çekildi.
47 ülkeyi temsil eden, 90 üyeli Tekstil ve Hazırgiyimde Adil Ticaret İçin Küresel Birlik katılımcılan Brüksel'de yapılan zirvede İstanbul Deklarasyonundaki ilk taahhütlere uygun olarak hazırlanan bildiride şu görüşlere yer verdiler:

A) Şu anda önümüzde tekstil ve hazırgiyimde daha önce görülmemiş çapta bir kriz bulunmaktadır. Bunun özellikle dünyadaki daha az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere çok ağır etkileri olacaktır;
B) Kotaların dereceli olarak kaldırılması başlatıldığından bu yana bazı büyük ihracat ülkeleri tarafından bu ana sektörü tekel haline getirmek için bazı rekabet karşıtı ve ticarete ters düşen uygulamalar başlamıştır;
C) Tekstil ve hazır giyim kotalarının Ocak 2005'de bitmesi küresel pazarda bölünmeleri azdıracaktır. Bu da yeni felaketler yaratacak oranda servet aktarımına ve en azından çoğunluğu az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde doğrudan 30 milyon kişinin işini kaybetmesine yol açacaktır. Bu sorunun yükünü en çok kadınlar çekecektir, çünkü bu sektördeki en fazla çalışan dilimini oluşturmaktadırlar.
Bildiride aynca tekstil ve hazırgiyim sektörünün ekonomik ve sosyal dengenin önemli bir kaynağı olduğuna dikkat çekilerek, bu sektördeki onlarca milyon iş kaybının diğer sektörlerdeki yeni iş olanaklan ile dengelenemeyeceği vurgulandı. Bildiride, "Buna ek olarak dünya ülkelerine uluslararası terörizm tehdidi, küresel çapta iş kaybına yol açacak ve dengesizlik yaratacak bir dereceli kota kaldırılması sonucu ancak daha da ciddi boyutlara gidecektir. Bizce serbest bir tekstil ve hazır giyim pazarına geçiş, ilk DTÖ amacına uygun olan adil, serbest ve eşit tekstil ticareti şartlarına uygun olarak gerçekleştirilmelidir" denildi. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere yarar sağlanmasının önemine işaret edilen bildiride bu ülkelerin bir çoğunun şu andaki kademeli kota kaldıranından büyük ölçüde zarar göreceği belirtildi.

"Yanlışlardan artık ders alınmalı"
Katılımcılar kendi ülkelerine yaptıklan çağnda ise şu taleplerde bulundular:
1- Süresi 1 Ocak 2005 tarihinde dolacak olan tekstil kotalan ile ilgili olarak çıkması beklenmekte olan krizle ilgili durumun saptanması ve DTÖ'nün çözümlerinin belirlenmesiyle ilgili DTÖ'nü olağanüstü toplantıya çağrılması. Bu çözümler mevcut sistemin süresinin uzatılması, yeni bir sistemin geliştirilmesi veya başka DTÖ mekanizmalarının kullanılması olabilir.
2- Az sayıda ülkenin ticaret hacminin artışından dolayı oluşabilecek yıkıcı dalgalanmaları engelleyecek otomatik ve devamlı geçiş süreci güvenlik mekanizmalarının yürürlüğe konması. Dereceli olarak kotaların kaldırılmasının 2002 yılındaki üçüncü aşamasında sınırlı sayıdaki kotanın kaldırılmasında meydana gelen zararlar tekrarlanmamalıdır. Örneğin, bu kaldırma sırasında, neredeyse tüm yarar tek bir tedarikçiye gitmiştir, ki o da fiyatlan önemli ölçüde düşürmüştür.
3- Bazı büyük tedarikçi ülkelerin döviz manipülasyonlan, devletçe desteklenen sübvansiyonlar ve devletçe sağlanan geri ödemesiz krediler gibi her türlü haksız ticari uygulamalarına karşı hızlandırılmış ve etkili düzenlemelerin talep edilmesi.
Haksız ticari vasıtalarla bu ticarete hakim olmak isteyen ülkelere seslenerek dünyanın her yerinde sayısız ülkenin fakirleşmesinin gerek güvenlik, sosyal istikrar gerekse sorumlu uluslararası davranış açısından kendilerine uzun vadede yararının olmayacağını duyurmak isteriz. Kendilerine tekstil ve hazırgiyimde adil ve eşit bir ticari sistemi teşvik ederek liderlik rolünü üstlenmeleri çağrısında bulunuruz.