Bu Sayı

Editörden

 Güncel

  Halit Narin: Ekonomide iyileşme, ancak kayıpların telafisiyle başlar

  TİSK Genel Sekreterler Koordinasyon Kurulu

 Ayın Konusu

  Prof.Dr. Tankut Centel: İş güvencesine siyasi yatırım yapılmak isteniyor

  İş güvencesi yasa tasarısı neler getiriyor?

 AR-GE

  Tekstil Araştırma Merkezi kuruldu

 Sektör

  Tunus tekstil ve konfeksiyon sektörü

  Türkiye-Tunus KEK 9. Dönem Toplantısı

Tekstil Araştırma Merkezi kuruldu

Türkiye Tekstil Sanayii İşyerenleri Sendikası üyelerinin kurdukları Türk Tekstil Vakfı öncülüğünde TÜBİTAK ve Ege Üniversitesi'nin işbirliği ile kurulan Tekstil Araştırma Merkezi (TAM) faaliyete başladı.

Prof. Dr. Işık TARAKÇIOĞLU
E.Ü. Tekstil ve Konfeksiyon
Araştırma-Uygulama Merkezi

Merkezin kurulma nedeni ve amacı
Türkiye'deki tekstil ve konfeksiyon eğitim-öğretim ve AR-GE çalışmalarının durumu ve özellikle de kalitesi, Avrupa'nın en büyük tekstil ve konfeksiyon sanayii olan Türk tekstil ve konfeksiyon sanayiinin bu büyüklüğü ile hiçbir şekilde mütenasip olmayacak derecede yetersizdir. Bu yetersizlik, Türk tekstil ve konfeksiyon sanayiinin temelde yatan en önemli zaafıdır.
Türkiye'de tekstil makineleri ve kimyasallarının geliştirilmesi ve üretilmesi konusundaki çalışmalar, birkaç istisna dışında yok denecek kadar azdır. Büyük ölçüde yabancı teknolojiyle kurulan Türk tekstil ve konfeksiyon sanayii, etkin AR-GE desteğinden mahrum olduğu ve yeterli sayıda iyi yetişmiş elemana sahip olmadığı için, daha ziyade ucuz fiyatı ile rekabet gücüne sahip sıradan tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin üretiminde söz sahibi olabilmektedir ve bu alanda Çin, Hindistan, Pakistan, Endonezya, Tayland gibi Asya ülkeleriyle rekabet etmesi gerekmektedir. Özellikle 2005 yılbaşından itibaren kotaların kalkmasından sonra Türkiye'nin söz konusu ürünlerde bu ülkelerle rekabet edebilmesi daha da zorlaşacakür.
Bu esnada gerçekleştirdikleri yapısal değişiklikler sayesinde, sanayileşmiş (daha doğrusu bilgi toplumu) ülkeler tekstil sanayileri, üretimlerini, başta teknik tekstiller olmak üzere yüksek katma değerli, yüksek kaliteli, yenilik-yoğun, know-how yoğun özel ürünlerin üretimine kaydırmışlardır.
Uzun vadede Türkiye için de çıkar yol budur. Dolayısıyla Türk tekstil ve konfeksiyon sanayiinin de acilen yapısal değişiklikler gerçekleştirerek, AB tekstil sanayilerininkine benzer yeni rekabet üstünlükleri kazanması gerekmektedir.

Kazanılması gereken bu yeni rekabet üstünlüklerinin en önemlileri:
- Yüksek kalitede ürünler
- İleri teknoloji kullanımı
- Üstün AR-GE çahşmalarıyla desteklenme
- İyi eğitimli işgücü
- özgün ürün geliştirme yeteneği
- Üretim esnekliği ve dinamik yapı
- Hızlı tedarik ve hızlı servis
- Etkin pazarlama ve yaygın dağıtım ağıdır.

Görüldüğü gibi gerekli yapısal değişiklikleri yapacak ve gerekli yeni rekabet üstünlüklerinin kazanılmasını gerçekleştirecek olanlar, üstün AR-GE çalışmalarıyla desteklenen iyi eğitilmiş elemanlardır. Dolayısıyla şu anda Türk tekstil ve konfeksiyon sanayiinin geleceği ile ilgili en öncelikle "olmazsa olmaz" şart: Bu alandaki eğitim öğretim ve AR-GE çalışmalarının iyileştirilmesidir.

Tekstil Araştırma Merkezi'nin bu büyük ve önemli eksikliği tek başına hissedilebilir şekilde giderebilmesi mümkün değildir. Fakat alanında öncü olacak merkezin, başarılı olması durumunda, bir katalizatör, bir marş motoru görevi görerek, Türkiye'deki tekstil ve konfeksiyon AR-GE çalışmalarının hızla artmasında önemli rol oynaması beklenmektedir.

Merkezin sektöre vereceği hizmetler
1. AR-GE çalışmaları
Merkez, başlangıçta iddialı ve geniş kapsamlı temel araştırma projeleri yerine, sanayiden gelecek olan problemlerin çözümü konusuna ağırlık verecektir. Bu arada sanayi için önemli olduğu anlaşılan problemler AR-GE projesi haline getirilerek daha kapsamlı bir şekilde araştırılacaktır. Bu şekilde oluşan proje konularının üniversitelerde yüksek lisans ve doktora tez konuları olarak ele alınmaları teşvik edilecektir.
2. Kalite-kontrol hizmetleri

Çeşitli özel sektör laboratuvarları, bazı üniversite laboratuvarları ve TÜBİTAK Bursa test ve analiz laboratuvarlarından farklı olarak merkez laboratuvar veya laboratuvarlarında rutin ölçme (test ve analiz) çalışmalarından ziyade hatalı üretimlerde hata kaynak veya kaynaklarının tespiti önem taşıyacaktır. Bu ise, sağlıklı ve güvenilebilir ölçmenin yanında, bulunan sonuçların doğru değerlendirilmesi ve yorumu için uzmanlık ve deneyim gerektiren bir faaliyettir. Bu nedenle gerektiğinde Ege Üniversitesi'ndeki mevcut uzman kadrosuna ilaveten diğer üniversitelerdeki ve sanayideki uzmanlardan da yardım alınacaktır.
Kalitenin geliştirilmesi ve yeni ürünlerin üretimi (ürün çeşitliğinin artırılması) için de çalışmalar (deneme üretimi, ölçüm, değerlendirme, danışmanlık, eğitim) yapılacaktır. Bu arada önümüzdeki hafta, Unilever Tüketim Ürünleri Satış Pazarlama ve Tic. AŞ'nin geliştirecegi çamaşır ve ev temizliği ürünlerinin her türlü yıkama-temizleme genel performans testlerinin merkez bünyesindeki Türkiye'nin en gelişmiş yıkama laboratuvarında yapılması için sözleşme imzalanacaktır.
3. Danışmanlık
Ege Üniversitesi'ndeki mevcut uzman kadrosuna ve merkez bünyesinde sürekli olarak istihdam edilecek uzman ve uzman yardımcılarına ilaveten, sanayide uzun yıllar çalıştıktan sonra emekli olmuş başarılı yönetici ve teknik elemanlardan oluşacak bir uzman ekibiyle tekstil ve konfeksiyon sanayiine öncelikJe:
- Hatalı üretimi azaltma
- Kaliteyi yükseltme
- Üretim verimliliğini artırma

- Hammadde, kimyasal madde ve özellikle su ve enerji tüketiminde tasarruf
- Çevre kirlenmesinin azaltılması, başta atık sular olmak üzere hammadde ve kimyasal madde recyclingi
- Teknik tekstiller dahil yeni ürün çeşitlerinin üretimi
- Yeni teknolojiler, makineler, malzemeler, boyarmaddeler ve tekstil kimyasalları
- Yatırım (pazar araştırması, fızibilite çalışması) ve organizasyon konularında danışmanlık hizmetleri verilecektir.

4. Eğitim
Danışmanlık maddesinde belirtilen konularda, sanayide çeşitli kademelerde çalışan elemanlara kurs, seminer, konferans şeklinde egitim hizmetleri verilecektir. Örneğin merkezde ilk gerçekleştirilecek çalışma olan "Enerji Tasarrufu Seferberliği Projesi" kapsamında Elektrik İşleri Etüt İdaresi ile birlikte İstanbul, Çerkezköy, Çorlu ve Bursa'da 2'şer haftalık "tekstil sektörü enerji yönetimi" kursları ile 3'er günlük "aplikasyon ve reaksiyon yöntem ve makineleri", "yıkama-durulama yöntem ve makineleri", "kurutma yöntem ve makineleri", "ön terbiye işlemlerinde su ve enerji tüketimi ve tasarrufu", "boyama ve basma işlemlerinde su ve enerji tüketimi ve tasarrufu" kursları düzenlenecektir.
5. Dokümantasyon, yayın ve yayım
Zaman içerisinde merkez bünyesinde tekstil ile ilgili yerli ve yabancı yayın ve çalışmaların toplanıp, değerlendirildiği, ilgililerin bilgi alabileceği bir dokümantasyon merkezi oluşturulacaktır.
Ege Üniversitesi Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma-Uygulama Merkezi'nce 10 yıldır yayınlanmakta olan "tekstil ve konfeksiyon" dergisi, daha ziyade sanayiinin ihtiyaç duyduğu derleme ve haber nitelikli yazılan içeren bir yapıda yayına devam ederken, bu dergi ile birlikte bir de sadece orijinal araştırrna yazılarının yeralacağı uluslararası normlarda muhtemelen İngilizce bir bilimsel (bilim kurullu ve hakemli) dergi yayınlanacak ve bu derginin Citation Index'e girmesi için çalışılacaktır.
Gerek merkezde yapılan açık ("firmaya özel" olmayan) proje ve diğer çalışmaların sonuçlarının, gerekse merkezde görevli üniversite elemanları ve uzmanların merkez imkanlarıyla yurtiçinden veya dışındaki edindikleri gelişme bilgilerinin sanayie yayımı için, yayın ve eğitim faaliyetlerine ilaveten, firma ziyaretleri, fırma veya firmalar temsilcileriyle toplantılar yapılması, ilgililere brifing verilmesi... gibi faaliyetler de gerçekleştirilecektir.
6. Stratejik planlama
Ülkemizin en büyük ve en önemli sanayi dalı olmasına rağmen ne yazık ki Türkiye Cumhuriyeti'nin uzun vadeli bir tekstil politikası ve tekstil için bir master planı yoktur. Sektörün, devlet nezdinde en fazla, çeşitli bakanlıklar ve müsteşarlıklar bünyesinde mevcut birer daire başkanlığı seviyesinde temsil edilmesi ve gerek bu daire başkanlıkları, gerekse tekstilin çeşitli alt sektörleri arasındaki koordinasyonsuzluk, sektöre büyük zarar vermektedir.
Dolayısıyla gerek VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı Tekstil ve Giyim Sanayii Özel İhtisas Komisyonu Raporu'nda, gerekse TBMM Tekstil Sektörünün Sorunlarını Araştırrna Komisyonu'nun raporunda alınması gereken önlemlerin başında "uzun vadeli bir tekstil politikası (master plan) çerçevesinde, kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerin ve önceliklerin tespiti"nin geldiği vurgulanmıştır.
Merkez, söz konusu master planın hazırlanması ve hedef ve önceliklerin belirlenmesi çalışmaları sırasında, gerekli araştırmaların yapılması, bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi gibi hizmetleri üslenebilecektir.

Merkez modeli ve organizasyonu
TÜBİTAK'm Üniversite-Sanayi Ortak Araştırma Merkezleri Programı (ÜSAMP) çerçevesinde: TÜBİTAK, Ege Üniversitesi ve Türk Tekstil Vakfı'nın işbirliği ile TÜBİTAK Tekstil Araştırma Merkezi (TAM) kurulmuştur.
 

1. TAM Yönetim Kurulu, 5 vakıf temsilcisi (Sadık Oğuz, Lütfü Paker, Metin Emiroğlu, Bülent Çorapçı, Ertekin Ashaboğlu), 1 TÜBlTAK temsilcisi (Prof. Dr. H.Nevzat Özgüven) ile 1 üniversite temsilcisinden (Prof. Dr. Işık Tarakçıoğlu) oluşmaktadır.
Yönetim Kurulu yaptığı ilk toplantıda TAM Yönetim Kurulu Başkanlığı'na, Sendikamız Yönetim Kurulu Üyesi Ertekin Ashaboğlu'nu seçmiştir.
TAM'nin İstanbul'da Türk Tekstil Vakfı ve Türkiye Tekstil İşverenleri Sendikası ile aynı binada (Akaretler Vişnezade Camii Meydanı, Efe Apt. No. 2 Beşiktaş) bir bürosu olacak ve normal yönetim kurulu toplantıları burada yapılacaktır.
 

2. İlk 2 yıl için TAM Müdürlüğü'ne Ege Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Bölümü Öğretim üyelerinden Prof. Dr. Işık Tarakçıoğlu atanmıştır.
Müdür, görevin gereklerine ve yönetim kurulunun taleplerine uygun olarak, İzmir ve İstanbul'da görev yapacaktır.
 

3. Merkezde başlangıçta 7 Bilimsel Danışma Kurulu oluşturulacaktır. Bu kurulların koordinatörlüğünü başlangıçta Ege Üniversitesi öğretim üyeleri yapacaktır. İleride bu görevler müdürün önerisi ve yönetim kurulunun kararı ile başka üniversite veya kurumların mensuplarına da verilebilecektir.
 

4. Merkezin çalışma merkezi Izmir'de olacaktır. Merkez çalışmalarını Ege Üniversitesi'nin ortak kullanıma açacağı tekstil ve konfeksiyon AR-GE ve kalite kontrol ünitelerinde yürütecektir.
 

5. AR-GE projeleri, rutin kalite-kontrol analizleri ve sözleşme bazında yapılacak deneme üretimleri dışında kalan faaliyetler için: Hata tespit; eğitim; yayın; dokümantasyon ve stratejik planlama komisyonları oluşturulacaktır. Bu komisyonların koordinatörleri E.Ü. öğretim üyeleri arasından seçilecektir. Bu komisyonlarda E.Ü. öğretim üye ve görevlilerinin yanında diğer üniversiteler öğretim üye ve görevlileri ile tecrübeli sanayi uzmanları da görev alacaklardır.