Araştırma Kitapları

ÖNSÖZ

Geçtiğimiz yüzyılın ikinci yarısında ve özellikle de son çeyreğinde dünyada yaşanan gelişmeler baş döndürücü olmuştur. Savaşlar, barışlar, siyasal yapılanmalar, etnik çatışmalar, işgaller..... birbirini izlemiştir.

Avrupa Birliği yolundaki Türkiye'nin küresel ekonomideki yerini konumlandırma gereği, bu noktada önem kazanmaktadır. Ekonomik göstergeler itibariyle, Türkiye'nin OECD, Çin, Rusya, Iran, İsrail.... gibi benzer ve ilintili ülkelerle ve AB ülkeleriyle kıyaslanması ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.
Türkiye Tekstil Sanayi İşverenleri Sendikası olarak bu tür farklı ve özgün çalışmalara ön ayak olduğumuz kamuoyunca çok yakından bilinmektedir. Türk ekonomisi ve sanayisinde önemli paya sahip üyelerimizin yarattığı katma değer ve özellikle sağladığı istihdam, Sendikamızın duyarlılığını her zaman ön plana çıkarmakta ve dolayısıyla böyle çalışmalara karşı sosyal sorumluluğumuzu ortaya koymaktadır.

Bir başka anlatımla; Sendikamız, geçmişten bugüne değin izlediği politikalarla ülke ve sektör sorunlarına yönelik konuları ihtiyaçlar doğrultusunda cesaretle gündeme getirmektedir. İşte bu çalışma da böyle bir anlayış ve uygulamanın devamı olarak ilgililerin dikkatine sunulmaktadır. Bu çalışmanın, Avrupa Birliği müzakere sürecinde rol alacak olan resmi ve özel tüm aktörler, ekonomideki karar odakları ve bu alandaki araştırmacılar için bir "referans" ve ''yorum" niteliğinde olacağına inanıyorum.

Bu vesileyle elinizdeki çalışmayı hazırlayan değerli bürokrat ve akademisyen Prof.Dr.Nevzat Saygılıoğlu başkanlığındaki araştırma grubuna, Sendikamız ve Türk özel sektörü adına teşekkür ediyorum.
HALİT NARİN, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı

TEŞEKKÜR
"Avrupa Birliği Yolunda Türkiye'nin Dünyadaki Yeri" adlı bu çalışma, oldukça ilginç ve bir o kadar da anlamlı döneme denk düştü. İlginç yanı, dünyadaki kaotik ve baş döndürücü gelişmelere rağmen hızını sürdüren küreselleşme olgusunun Türkiye'yi de çevrelemesi gerçeğidir.
Önemli yanı ise, Türkiye'nin Avrupa Birliği yolundaki 40 yılı aşkın yol hikayesinin gerçeğe dönüşüm noktasında olmasıdır.
Bu çalışma ile öncelikli olarak dünya ve Türkiye ekonomisinin fotoğrafı ortaya konulmak istenmiştir. Daha sonra da bu fotoğrafın yorumu yapılmaya çalışılmıştır. Ağırlıklı olarak ele alınan ekonomik ve sosyal göstergelerin yorumunda, 20 kadar Avrupa Birliği ülkesi ile benzer yapıda diğer dünya ülkeleri örneği seçilmiştir.
Çalışmaların sonuçları, Türkiye'nin 1990'lı yıllarının ekonomik açıdan kayıp yıllar olduğunu ortaya koyuyor. Buna karşın; 2002 sonrasının da bir milat gibi algılandığı görülüyor. Gerçekten de 2002 sonrasında özellikle Avrupa Birliği yolunda atılan adımlar, IMF destekli ekonomik programlar ve siyasal istikrar görüntüleri bu miladı doğruluyor.
Çalışmanın içeriği sadece "referans kaynak" olmakla sınırlı değildir. Aynı zamanda dünya geneli ve Türkiye özeli ile ilgili geçmişe yönelik değerlendirmeler de bu çalışma içerisinde yer almaktadır. Öte yandan Türkiye' nin geleceğine yönelik risk ve tehditlerin de altı çizilerek politika tedbirlerinin kararlılıkla uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Bu özgün çalışmamızın ilgililerin dikkatine sunulmasını sağlayan Türkiye Tekstil Sanayii işverenleri Sendikası'na ve Değerli Başkanı Sayın Halit Narin'e en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz.
En iyi dileklerimizle...
Prof. Dr. Nevzat SAYGILIOĞLU, Proje Koordinatörü / Yazar

PREFACE
The developments occurred in the world in second period; especially in final quarter of last century have had deep and widespread impact. Wars, peaces, political restructuring, ethnic conflicts, invasions... followed one another in the last century.
In this point, the necessity to locate the position of Turkey on the way to European Union in the global economy appears very important. Therefore, the comparison of Turkey to OECD countries, China, Russia, Iran, Israel... and also some selected members of European Union by some selected economic indicators felt necessary.
It is well known by the public opinion in Turkey that Turkish Textile Employers' Association is the initiator of contributing to different and original work of art such as this study. The value added generated and especially employment created by members of Turkish Textile Employers' Association which have major share in Turkish economy and industry, bring our Association's sensitivity in the foreground and put forth our social responsibility to this kind of work.
Putting another way, our Association bring up bravely problems with respect to both coun-try and textile sector with her policies from past to the present in due course. In this respect this study is put for consideration of the persons concerned as the continuity of the understanding and practicing by our Association.
I firmly believe that this study would serve as reference and interpreting source for all actors in both public and private sector to involve full membership negotiation process of Turkey to EU,for decision makers in economy and for the researchers in this field.
I take this opportunity to thank honorable bureaucrat-academician Prof. Dr. Nevzat SAYGILIOGLU and his team mates on behalf of our Association and Turkish Private Sector.
HALİT NARİN, Chairman of Turkish Textile Employers' Association

ACKNOWLEDGEMENT
This study named "Place of Turkey in World on the Way to European Union" encountered a very interesting and as much again a meaningful period. Despite the chaotic and vertiginous developments in world the interesting thing is that the fact of the concept of globalization continues its rapid acceleration by surrounding also Turkey. The important side is that the road tale of Turkey on the way to European Union more than 40 years is on the point of realization.
With this study it was aimed to be introduced the photograph of world's and Turkish economy. Afterwards the comment of this photograph was tries to be given. In the comment of economic and social indicators those were evaluated as weighted, totally 18 countries were selected besides some of the selected European Union countries and countries in world those have similar features. Consequences of this study display that 1990s of Turkey were lost years by means of economic issues. Thus; it is seen that the period after the year 2002 has been perceived as a birth date. Really the steps taken especially on the way to European Union after the year 2002, IMF supported economic programs and the views of political stability verify this birth date.
The concept of study is not only limited with being a "reference source". But also studies for evaluating for the past of Turkey and world are included within this study. On the other hand, the necessity of applying the political measures by underlining the treads and risks of Turkey for the future has been emphasized. We hereby submit our deepest regards to Turkish Textile Employers' Association and its Honorable Chairman Mr. Halit NARİN who provide the submission of our authentic for the attention of the authorities.
With our kindest regards
Prof. Dr. Nevzat SAYGILIOGLU, Project Coordinator / Author

SUNUŞ
Türkiye'yi ekonomik bakımdan içeride ve dışarıda güçlü kılmak bir ulusal güvenlik ve dış politika meselesi haline gelmiştir. Oysa, ülkemizin ekonomik ve sosyal değerlendirmesinde kilit gösterge olan Milli Gelir'in eksik hesaplanması sürdüğü müddetçe Türkiye'nin uluslararası ekonomik konumunda gerçekçi bir ortam oluşturması ve ciddi bir iyileşme sağlanması mümkün değildir. DİE'nin Türkiyenin geçirdiği aşamaları göz ardı ederek 1987 yılı kalıpları ile hesapladığı Gayrı Safı Milli Hasıla 2003 yılında sadece 239 milyar dolar olarak tüm uluslararası kuruluşlar tarafından resmi rakam olarak ele alındığından ülkemizin ekonomik gücü eksik algılanmakta ve riskliliği olduğundan çok daha yüksek gözükmektedir.
Bu çalışma, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler hesaplama sistemleri ile doğru ve tam sayım sonuçlarından gidildiğinde satın alma gücü paritesi ile Türkiye'nin kişi başına GSMH'nın 12 000 dolara yakın olduğunu ortaya koyarak ülkemizin dünya ekonomileri arasındaki güçlü konumunun tartışılmaz olduğunu ispatlamaktadır. Avrupa Birliği'ne tam üyelik dönemine girecek Türkiye'nin 70 milyon nüfusu ile AB'nin dengelerini bozacak "fakir" ülke olduğu iddialarının eksik bir bilgilenmeden kaynaklandığını Prof. Dr. Ekrem PAKDEMİRLİ ve akademisyenlerden oluşan ekibinin bu çalışması ortaya koymaktadır.
AB ile müzakere tarihinin kesinleşmesi ve tam üyelik sürecinin başlaması arifesinde Türkiye milli gelirinin hesaplanmasında Avrupa normlarına geçmek ve AB ile aynı format-ları kullanmak gerekliliği resmen kabul edilmiştir. Ancak, 2000 verilerine dayandırılarak yapılacak milli gelir hesapları 2005 yılında açıklanacaktır. Sendikamızın Sayın PAKDEMİRLİ ve ekibine yaptırttığı bu çalışma ile bu önemli gecikmeyi telafi edecek bir hizmet amaçlanmıştır. AB ile müzakereye oturmadan ülkemizin satın alma gücü paritelerine göre GSMH'sımn 850 milyar doları bulduğu ve fert başına milli gelirin 11 880 $ olduğu ortaya konmuştur. Ülkemizin müzakere masasında elini güçlendirecek bu önemli çalışmada emeği geçen Prof. Dr. Ekrem PAKDEMİRLİ, Prof. Dr. Halil Kayım, İstatistikçi Sn. Gülsen GÜMÜŞLÜ, Öğretim Görevlisi Sn. Şükran ÇETİN, Sn. Betül PAKDEMİRLİ'yi kutlar, teşekkürlerimi sunarım.

HALİT NARİN, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı

Bu çalışma, 2002 yılı Mayıs ayında, Antalya Martı Myra otelinde, Türkiye Tekstil İşverenler Sendikası'nın yıllık geleneksel seminerinde ortaya atılan bir gözlem sonucu doğmuştur. Sendika Başkanı Sn.Halit Narin tarafından ortaya atılan ve katılımcılar tarafından da kabul gören "ülkemizde milli gelir düzeyininin $ 2.600'm üzerinde olduğu" görüşünden yola çıkılarak bu proje çalışmalarına başlanmıştır. Bir yıl boyunca akademisyen ve DİE çalışanlarının da katkısıyla bu proje bitirilebilmiştir. Proje çalışmasını maddi ve manevi destekleyen Sendika Başkan ve Yönetim Kurulu Üyelerine şükranlarımı arz ediyorum.
Bu çalışmada emeği geçen Prof. Dr. Halil Kayım, İstatikçi Sn. Gülsen Gümüşlü, Öğretim Görevlisi Sn. Şükran Çetin, Sn. Betül Pakdemirli ile metinlerin yazılışı ve düzenlenmesinde büyük emeği geçen mesai arkadaşlarıma teşekkürü bir borç biliyorum.
Tüm çabalarımıza rağmen metinlerinlerde olabilecek hatalar için affınıza sığınıyorum. Metinlerde tartışmaya açık olan bazı kısımlar için bildirilecek görüşlerin ekrem@pakdemirli.com adresine gönderilmesini rica eder, görüş bildirecek kişi ve kuruluşlara peşinen teşekkür ederim.
Saygılarımla,
Temmuz 2004 Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

FOREWORD

Making Turkey economically strong both inside and outside the country has already become an issue of national security and foreign policy matter. However, so long as they keep short computing the National Product, which is the key indicator for our country's economical and social evaluation, it is not possible for Turkey to constitute a realistic economical status at international level and to achieve a true improvement.
As the Gross National Product computed by the State Statistical Institution in 2003 merely as 239 billion US Dollars, using the computation methods of 1987 and undervaluing the phases the country had to go through, has been taken by all the international bodies as official figures, the economical wealth of our country is thus being considered to be less and more risky than what it really is.
This study, by having done the same computation based on European Union and United Nations computation systems, reveals that the Gross National Product per capita would be around 12.000 US Dollars with its buying power parity and thus proves the strong position of the country amongst the other world economies. Also the studies of Prof. Ekrem PAKDEMİRLi and his team of academicians reveal that the assertions, that Turkey, who is about to enter its phase for full membership status with EU is a "poor" country to disturb the already settled balances within EU with its 70 million population, actually originate from this short computing. Just before defining the agenda of negotiations with EU and before the start of full membership process, the necessity to switch to European norms and to start using the same formats as EU for the computation of National Product of Turkey has officially been adopted. However, the national product computation results based on the year 2000 data shall be published only in 2005. With this study, our Association has had done by Mr. Ekrem PAKDEMİRLİ and his team, it is hoped to compensate this time gap. It is thus revealed, before the negotiations with EU started, that the Gross National Product as per our country's buying power parities is in the range of 850 billion US Dollars and that the National Revenue per capita is 11.880 US Dollars. I like to congratulate and thank Prof. Dr. Ekrem PAKDEMİRLI, Prof. Dr. Halil KAYIM, Statistician Ms. Gülsen GÜMÜŞLÜ, University Lecturer Ms. Şükran ÇETIN, Ms. Betül PAKDEMİR who have put their efforts in this study that shall certainly give a strong hand to our country at the negotiations table.

Halit NARİN, President of Board of Directors Turkish Textile Employers' Association

This study has evolved as a result of an observation brought up at the annual conventional seminar of Turkish Textile Employers' Association held at Antalya Martı Myra Hotel in May 2002. The studies on this Project have been initiated by starting out from the opinion that "the national income was over USD 2,600 in our country" which was suggested by Halit Narin, The Chairman of the Association and agreed by the participants. We were able to complete this Project within a year through valuable contributions of academicians and SIS employees. I would like to extend my gratitude to the Chairman of the Association and the Members of the Board of Directors who have supported this Project both financially and morally.
I appreciate greatly Prof. Dr. Halil Kayım, Statistician Gülsen Gümüşlü, Instructor Şükran Çetin, Betül Pakdemirli for their valuable efforts, and my coworkers who have endeavored substantially in writing and organizing the texts I ask for your forgiveness for any mistakes which may be present in the text despite our efforts. I kindly ask you to send your opinion on the parts of the text which is open to discussion to ekrem@pakdemirli.com and thank in advance to persons or organizations that will convey their opinions.
With all respect,
June 2004 Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır ve 31 arkadaşı tarafından 25 Mayıs 1999 tarihinde TBMM Başkanlığına verilen Meclis Araştırma Önergesinde, tekstil ve konfeksiyon sektörünün ülkemiz açısından önemine değinilmekte; sözkonusu sektörde ikibuçuk milyon kişiyi doğrudan, on milyon kişiye de dolaylı olarak istihdam sağlandığı ifade edilmektedir.

Uzun bir süreden beri zor durumda olan tekstil ve konfeksiyon sanayi ile ilgili olarak özellikle, 1995 yılından itibaren tekstil ve konfeksiyon sanayii sektörüne yapılan büyük yatırımlar sonucu sektörün üretim kapasitesi genişlemiş, bunun neticesi olarak da sektörün rekabet gücü artmıştır.

Ne var ki, 1997 yaz aylarında patlak veren Asya Krizi, Avrupa Ülkeleri dahil birçok ülke ekonomisini sarsmıştır. Asya krizi henüz atlatılmadan 1998 yılında Rusya Federasyonu’nda yaşanan ekonomik kriz., bu defa Laleli pazarını büyük ölçüde etkilemiş, bunun sonucunda da, mevcut pazardaki daralma ve kayıplar bu sektörde sorunların derinleşmesine yol açmıştır.

TBMM tarafından kurulan “Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Sorunlarını Araştırma Komisyonu” tarafından hazırlanan ve sektörün sorunlarını sektör temsilcileri ve komisyon üyeleri arasında birebir görüşülerek geniş kapsamlı komisyon raporu TBMM’ne verilmiştir.

Sendikamız tarafından bastırılan sözkonusu komisyonun raporu önümüzdeki günlerde üyelerimize ve ilgililere dağıtımı yapılmak üzere hazırlıklarını tamamlamış bulunmaktadır.

1999 YILI ÇALIŞMA İSTATİSTİKLERİ

TÜTSİS’İN DOHA DTÖ MÜZAKERELERİ İÇİN TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SANAYİİNİN POZİSYONUNA DAİR HAZIRLADIĞI RAPOR